Eitimde ynlendirme olmal m yoksa olmamal m?

Anayasamz ve Temel Eitim Kanunumuz ocuk ve genlerimizin ilgi ve yeteneklerinin mmkn olduunca erken yalarda belirlenerek bu ynde eitim grmelerini emrediyor. Eitim sisteminin btn de bu ynde ekillendirilmi durumda.
Ama imdi katsay dzenlemeleriyle birlikte bu konu yeniden tartmaya ald. Anayasa ve Temel Eitim Kanunundaki ilgi ve yeteneklerin tespiti ve bu ynde eitilmeleri yani ynlendirilmeleri tmyle rafa kaldrlmak isteniyor.
Oysa sadece lkemizde deil tm gelimi lkelerde esas olan ilgi ve yetenekler dorultusunda eitimdir. Akademik eitime devam edecek renciler ile mesleki eitime ynlendirilecek renciler mmkn olduunca erken yalarda belirlenerek, bouna zaman kaybetmeleri nlenir.
Ara geiler her zaman mmkndr. Ama mesleki eitimi bitiren birinin, dier liseler dzeyine gelmeden, yani onlarn ald dersleri almadan, alanlar dndaki fakltelere devamlar ou zaman mmkn deildir. Yani bizde olduu gibi umut tacirlii sz konusu olamaz.
Fazla uzaa gitmeyelim. lkretimden itibaren okullarmzda, rencilerin hangi alanlara ilgi duyduu, yeteneinin mesleki eitime mi yoksa akademik eitime mi uygun olduu bir bir rapor haline getirilir. Aileye tavsiyede bulunulur. Ve nemi anlatlr.
lkretim bitip liseye geildiinde de, tek tip bir lise yerine fen liseleri, anadolu liseleri, sosyal bilimler liseleri, gzel sanatlar liseleri, spor liseleri ve meslek liseleri diye ok ciddi bir yol ayrmna girilir. Burada da ama rencileri, ilgi ve yetenekleri dorultusunda bir st kuruma yani niversiteye hazrlamaktr.
Meslek liselerinin kendi iinde olduu gibi klasik liselerde de ok farkl branlar vardr. rnein meslek liselerinde yz civarnda meslek eitlilii, klasik liselerde szel, saysal ve yabanc dile ynelik farkl alanlar bulunuyor. nk, hemen her faklte, farkl bir puan tr istiyor.
rnein tp ve eczaclk gibi, salk bilimleri Fen, mhendislikler Matematik, Hukuk, ktisat, letme gibi blmler ise eit arlkl puanla renci alyor. Yani bir uzmanlama sz konusu.
Olaya gazetecilik asndan bakarsak, herkesin her haberi yapmak yerine uzman muhabirlik ya da uzman gazetecilerin yetimesi gibi bir ey. Evet, bir gazeteci her trl haberi yapar. Ama salk, eitim, teknoloji, yarg, savunma, biliim, ekonomi gibi uzmanlk gerektiren alanlarda eer bir birikim yoksa, o haberin boyutlar ok snrl olur.
Ya da spor msabakalarn gz nne getirelim. Neden kilolara, skletlere gre ya da birinci, ikinci, nc lig gibi farkl kategorilerde yaryorlar? 100 kiloluk bir boksr ile 60 kiloluk bir boksre, herkes eit koullarda dvecek diye bir kural getirebilir miyiz? Ya da bir otomobil yarnda motor glerini bir tarafa itip, yar herkese ak diyebilir miyiz?
Liseler de tpk spordaki kategoriler gibi kendi iinde ekillenmilerdir. Fen liselerine girmek iin ok byk abalar gerekir. Klasik liselere ya da meslek liselerine girmek iin sadece diploma yeterlidir. Yani biri eitimin birinci ligindeyse dieri nc ligindedir. Bu elbette fen liselerine gidenler birincisi snf renci, meslek liselerine giden nc snf renci anlamna gelmez. Ya da en iyi renciler fen liselerine, en zayflar da meslek liselerine gitsin de denemez. nk meslek liselerinde ok iyi renciler olabildii gibi fen ya da anadolu liselerinde de ok sradan renciler olabiliyor.
Ama bu noktada dikkat edilmesi gereken kendi alan iinde olanlarn birbirleriyle yarmalar. Yoksa bunun ad yar olmaz. Hele hele adil bir yar hi olmaz.
YK dn Dantaya inat bir aklama yapt. nadm inat diyor. Lisede aldnz eitim ve baar bizim hi umurumuzda deil. nemli olan snav diyor.
Peki yaptklar doru mu? Kesinlikle hayr. Bu konuda MEBi hayretler ierisinde izliyoruz. Madem yle, SBSde neden byle? Dahas, bu kadar lise eitlilii ve bran eitimine ne gerek var?..
zetin zeti: Akl, bilim ve uzmanlama, belki baka konularda elin tersiyle itilebilir. Ama eitimde asla!..

 