Trklerin o inanlmaz Trkan oray sevdas 

Fransa'nn Paris'e bir saat yoldaki kk ve sempatik ehri Amiens'de geirdiimiz  gnden sonra bir tatil iin Paris'teyiz. Ve ben u bir hafta iinde bilgisayara katiyen bulamamak niyetindeyim. Ama syleyecek bir eyleriniz olduunda ve bunlar adeta size ramen kaleminizin ucuna geldiinde; bu mmkn m? Evet: Amiens festivali yneticisi sevgili dostum Jean Pierre Garcia'nn nerisiyle; bu yl Fransa'da kutlanan Trk Yl'na katk olarak bizler de bir Trk sinemasn tantma program oluturduk. TC Kltr Bakanl; IKSV- stanbul Kltr ve Sanat Vakf ve M.S. niversitesi Sinema ve TV blm'nn ortak abalaryla; setiimiz 10 Yeilam klasii ve 5 Trkan oray filmi, ilke olarak yeni baslm kopyalaryla Amiens'e gitti ve orada tam 29 yldr yaplan ciddi bir festivalde, seyirci karsna kt. Trkan hanm ve ben kalkp gittik. Ve filmleri ve de benim yazdm geni bir yazyla birlikte Trkan Hanm'la kapsaml bir sylei ieren bir kitab basna ve seyirciye sunduk. Amiens ve evresinde belli sayda Trk de yayor. Trkler artk malum; dnyann her yerinde. Fransa'da da bol bol var. Bu durum; aslnda daha nce de ierde ve darda birok kez tank olduum bir olay bana yeniden yaatt: nsanmzdaki o inanlmaz; tedavi kabul etmez ve zamanla silinmeyi bilmez Trkan oray sevgisi... Tm gsterileri Fransz sinemaseverlerle birlikte doldurdular. Ama sra syleiye ve szkonusu kitab imzalamaya gelince; iyice baskn ktlar. Birbirlerini inercesine gelerek; Trkan' tam bir sevgi halesinin kskacna alarak... Franszlar akn bir halde, o eski alardaki tapnma ayinlerini hatrlatan bu durumu izleyip durdular. Bir yerde Trkan Hanm'n Trkiye'nin Catherine Deneuve' olduu yazlmt. Bir Fransz bana yle dedi: 'Catherine Deneuve en parlak dneminde bile, byle bir sevginin onda birini grmemiti. Siz Trkler sevdiniz mi, kt seviyorsunuz anlalan'. Kt seviyoruz da, o akamki bir olay kendi adma hl zemedim. ok yorucu geen son gnn akamnda, festivalden dost bir iftle birlikte yemee gittik. Lokantay son dakikada seerek, kimselere haber vermeyerek... Buna ramen, kucandaki bebei ve yanndaki iki hanmla birlikte, yaz bir Anadolu delikanls geldi. eri girmeye cesaret edemedii iin Trkan Hanm' dar rica ettiler. O da gitti. nk yllardr hep syledii gibi, o, seyircisiyle birlikte var oluyordu. Hayatn onun iin yayordu. Ve tm bunlar bo laf deildi. Ama bizim iin yine de, o ailenin saysz lokantas olan 130 bin nfuslu bir ehirde gelip Trkan Hanm' bulmalar bir muamma olarak kald. Galiba Trkan Hanm'a iki saat kadar, lokanta lokanta dolaarak aradklarn sylemilerdi!... 

SNEMAMIZI TEMSL ETMEK... AMA NASIL? 
Amiens'de yaadmz en gzel eylerden biri, eski filmlerimizi seyirciyle birlikte kefetmenin keyfi oldu. oray sadece birka gn kalaca iin onun filmlerini ilk gnlere koymulard. Bylece Dn, Selvi Boylum Al Yazmalm ve Hazal' art arda izledik. Ve hepsini ok beendik. Trkan Hanm'n bizzat ynettii ilk film olan Dn'teki baars az deildi. Selvi Boylum Al Yazmalm, gerekten de evrensel bir ak hikyesi idi. Kymeti bilinmemi Hazal ise saysz gzellikler ieren son derece sinemasal bir film idi. Bu klasik filmlerimizi nasl bylesine ihmal etmi, unutup bir keye atm ve yeniden deerlendirmemitik? Oysa modern Trk Sinemasnn baars, bu filmlerin zerinde ykseliyordu. Ne yazk ki karmza gelen kopyalar iin ayn eyler sylenemezdi. Hepsi stanbul'daki nl bir irkette baslm olan kopyalar, tek kelimeyle amur gibiydi. O gzelim renkler gitmi, grsellik byk yara alm, Trkan Hanm'n gzellii bile izlenemez olmutu. Bunun, negatiflerin durumundan kaynaklanmayan ak bir ihmal ii olduu besbelliydi. nk ilk blm gayet parlak olan Dn, ikinci blmnde kararyor ve renkleri gidiveriyordu. Dier iki filmin tm de yleydi. Sinema ile ilgilenenler bilir: Kopya basmak kolay deildir. Eski veya yeni fark etmez: lk kopyalar kt kabilir; tekrar tekrar denemek gerekebilir. Bu yaplmam ve ilk kan kopyalar, Trkiye'yi darda temsil edecek bir etkinlie yollanvermiti. Bylece sanrm tuhaf birey oldu: Vurun Kahpeye; Susuz Yaz; Son Kular; Bereketli Topraklar zerinde gibi ok daha eski filimlerimiz, prl prl kopyalardan gsterildi. nk onlar KSV'nin ibirlii yapt nl bir yabanc kurum veya MS niversitesi gibi ciddi kurumlar tarafndan yaplmt. Oysa daha yeni dnem filimlerimiz, sz konusu irketin eseriydi. (Adn vermiyorum, ama gerekirse elbette veririm.) Bu bir skandaldr. Bir yl boyunca saysz insann emei ile hazrlanan, devletin byk destek verdii gzel bir olayn, ticari bir irketin sorumsuzluu ve kimi yetkililerin dikkatsizlii ile bizi utandracak bir biim almas balanamaz. Bakanlk ciddi bir soruturma amal ve bu kopyalar da kabul etmemelidir. Ben bu ii yapabildiimce takip edeceim. Sanrm Trkan Hanm da yanmda olacaktr.

