kan ksmn zeti...

Ankarada olup bitenlerin ayrntsn bilmiyoruz. En iyisi, tarihe bakp gidiatn ynn kestirmeye almak...
Sonda syleyeceimi batan syleyeyim:
Askeri tesise girersin, giremezsin tartmasnn gerisinde, 90 yllk bir iktidar sava var.
* * *
Cuma gn Genelkurmay Bakanlnda smet nn iin bir anma toplants vard.
Konuklara bir kitapk datld.
Kitapkta nny tantan satrlar yle balyordu:
TBMM ordularnn ilk Genelkurmay Bakan...
fade hemen hassas gzlerin dikkatini ekti:
Meclisin ordular...
yleydi gerekten de...
Meclis, dzenli ordudan nce kurulmutu.
Kurulan ordu, sava yneten Meclisin ordusuydu.
Bakumandan da Meclis Bakanyd.
* * *
Dahas var:
Toplantnn sonunda bir konuma yapan Genelkurmay Bakan Org. lker Babu, smet Paann lmnden 2 ay nce yapt son konumadan baz satrlar okudu. nnnn kendi hayatndan satrbalar verdii konumann ilgin blm uydu:
Meclis toplandktan sonra beni Genelkurmay Bakan setiler. Genelkurmay Bakan olarak hkmete girdim.
te unutulan bir gerek daha...
Genelkurmay Bakan ya da o zamanki tabirle Erkn Harbiye-i Umumiye Vekili 1920den, 1934e kadar, yani kurtulu ve kurulu dnemlerinde Hkmetin bir bakan gibi Bakanlar Kurulu toplantlarna katlrd.
* * *
Geldik bir baka ilgin fasla:
Cumhuriyet kurulduktan hemen sonra (1924te) Mustafa Kemal Paa, iki kurumu mstakil (bamsz) hale getirmeye karar verdi.
Ayn yasayla bamszlk kazanan bu iki kurum, Genelkurmay Bakanl ve Diyanet leri Bakanl idi.
Genelkurmay bylece Meclis ve Hkmet denetimi dna alnd.
Sonraki Trkiye tarihi, ordunun kime bal olacana dair bir bilek greinin tarihidir.
* * *
Genelkurmay, sava koullarnda (1944te) Babakana baland.
ok partili demokrasiyle birlikte (1949dan itibaren) mevzi kaybetti. rnek alnan demokratik rejimlerde olduu gibi Milli Savunma Bakanlna bal bir kuruma dntrld.
Ancak ne Meclis eski Meclisti, ne Hkmet eski hkmet...
Askerlerin, kendi dertlerinden anlamayan bakana ve Bakan nnde dme ilikleyen Genelkurmay Bakanna tepkisi, 1961 Anayasasna yansd.
Genelkurmay, bakanlarst bir anayasal pozisyon kazand ve bu pozisyon, bugne dek deimeden kald.
* * *
Son gelimeler birok baka hesaplamann yan sra 90 yllk bu bilek greinde yeni bir aamay da haber veriyor.
Org. Babu, smet Paann Genelkurmay Bakan olduktan sonra Hkmete girdim szlerini aktardktan bir gn sonra Babakann davetiyle Genelkurmay Bakan sfatyla MGK yesi bakanlarla Hkmet toplantsna giriyor.
lk kez kozmik gizlilie sahip bir askeri tesis, yarg mensuplarnca baslp incelemeye alnyor.
Askerin rejim iindeki yeri konusunda yllar yl sren tartma, fiili durumla yeni bir boyut kazanyor.
Kirazlderede yaananlarn bir anlam da budur.