Efkr- umumi, kamuoyu, sokaktaki vatanda ne diyor?

2 tekerlek stnde pedal basarak hzl gitme mucizesinin bisikleti iin, babaannemin kua eytan arabas derdi.

100 yl nce Tevfik Fikret de, bisiklete binmi gen bir kadn grnce; Bisiklet diye bir iir yazmaktan alamamt kendini:
 Uar uar gibi kumlar, emenler stnde,
 Geen u taze kadn bir numune-i hevesat (bir hevesli rnei)
 Ayaklarnda kanatlarla sanki ak-u hayat
 Uar, uar gibi kumlar emenler stnde.

Bazen ok ykseklerden, ufack bir sereden bile daha kk grnen bir uan, arkasnda uzun beyaz bir iz brakarak gittiini grdmde; gemiler hakknda o kadar ok iir, roman yazld halde; uaklarn, bilgisayarlarn, cep telefonlarnn, sadece filmlerde deerlendirildii gelir aklma.

imdi bir de dnk Milliyetin, srmanetten arpc grntlerle verdii bir haber balna bakalm:
19 kii gk altnda
MADENDE CAN PAZARI Bursada bir kmr ocanda metan gaz skmas sonucu meydana gelen patlama sonucu gk olutu

Topran 220 metre altnda, tneller amaya alarak, sular iinde boylu boyunca yatm bir maden iisinin, kolunu da uzatp, elindeki kazmayla kmr kesmeye uramas...

Gzle grlmedike anlalr bir durum deildir, maden iilerinin nasl altklar...

Daym rahmetli Cemal Kpak, uzun yllar Zonguldakta da alm bir maden mhendisiydi.
Bendeniz de bir ka kez indim maden ocaklarna...

Kuyuya iner gibi ocaa indikten sonra, daralarak uzayan tneller ve 50 cm yksekliindeki tnellerin iinde, yere uzanm kazmayla kmr kesmeye uraan maden iileri...

Cep telefonlarndan, bilgisayarlardan, uaklardan, bisikletlerden bile ok daha nce, yerin yzlerce metre altnda alan maden iileri vard.

O dnemlerde de maden direkleri zamannda deitirilmedii iin, gkler olur; grizu patlamalarnda yzlerce kii lrd.

Emile Zola, Germinal romannda ok ayrntl anlatr kmr madenlerinde alan kadnl erkeli iilerin dramlarn...

Birka kuru ekmek parasna, toprak altnda almak; lmle burun buruna...

Ve onlarn hayatndan sz etmenin komnistlik sayld, Trkiye gibi bir lke...
Hem de:
- Atatrk ilke ve inklaplar dorultusunda, ada uygarlk dzeyine varma, iddialarn srdre srdre...

Trkiyedeki bugnk maden iletmelerini, bir de ABDdeki iletmelerle kyaslasak...

Babaannemin kuann bisiklete eytan arabas dedii dnemlerde; baz sivri dilliler, Hazineden geinmeli mesleksiz mevki sahibi brokratlarla da dalga gemeye balamlard.

Daha sonralar tiyatro sahnelerine kadar yansd o kara mizah:
- Salla ban, al maan...
- ...
- Kama, karma, alma...
- ...
- Bugn git yarn gel deyiver; atlat gitsin...

Bir yn fkra da anlatlrd bu konularda.
e ge geldii iin amiri tarafndan sk sk azarlanan bir memur, bir gn de iten erken karken yakalanm.

Amiri:
- Saat henz 4, nereye gidiyorsun, demi.
Memur da, boynunu bkerek:
- e gelmekte geciktiim oluyor, demi; hi deilse bari erken gideyim dedim...

Orhan Velinin de, Zilli iir diye bir iiri var:
 Biz memurlar,
 Saat dokuzda, saat on ikide, saat bete,
 Biz bizeyizdir caddelerde.
 Byle yazm yazmz Ulu Tanr,
 Ya paydos zilini bekleriz,
 Ya ayban.

Bendeniz Ulus gazetesinde alrken, smet Paa da 1950 seimlerini kaybetmi, muhalefete dmt.
Bir gn Meclisteki grup odasnda kendisine:
- Cumhuriyetin de beklenen sonucu pek vermediinden, sz etmeye almtm.
- Sen gensin, demiti; bilemezsin. Ankarann kadrosu yoktu.
Biz Ankara tren istasyonuna gider, kravatl gelenleri alr, Hariciyeye memur yapardk...

Yallar srekli gemii zler.
Bendeniz de snnetimde, bir kese iinde yastmn yanna braklan paralarla, 46 liraya aldm krmz bisikletimi zlyorum bazen.

Ve artk Trkiyenin nereye gitmekte olduunu dnmeyi biraz da torunlarmn kuana brakmak istiyorum ama, olmuyor.
O kskatan bir trl kurtulamyor zavall kafacazm...