Ben merkezli hayatlarn eitleri ve basamaklar

stanbulun havas; aniden karar deitiren, tutarsz istek ve retlerine boyun edirmekten holanan kaprisli bir kadn gibi...
Gz gz grmeyen, sisli puslu kskn bir suratszlk sabahn unutturmak istercesine, leye doru aan bir stanbul gnei.

Vefal dostum ve yaknm Yk. Mh. Doan Bar; bizim pancar motoru ile canm cierim Di Doktoru Sonyann muayenehanesi arasndaki, -sadece bendenize malum- perdeleri kapal deiik bir uyur gezerlik halsizliini azck havalandrmak iin, bendenizle bir stanbul gezintisine kt.

Arabay, dolu mu dolu genie bir park yerine braktktan sonra, Karaky skelesine doru yrdk.
skeleye uzanan rhtmn kysnda bir yn amatr olta balksnn, arada srada havalandrdklar oltalarda da, az uzaklarndaki zel kaplarda da canl canl hamsiler rpnyordu.

Sanrm o srada, deiik yalardaki amatr olta balklar, kendilerini dahi unutmular, ben merkezli olmann dna kmlard.
Ne domuz gribi umurlarndayd, ne zmirdeki tehlikeli atmalar, ne Kbrs sorunu, ne ev kiras, ne stanbul trafii, ne de bugnk genel grev sakncas...

skelenin karsndaki bir sra balk lokantas, gneli bir stanbul lesiyle ikindisinin tadn deerlendirmek isteyenlerle doluydu.
Lokanta sahiplerinden birou, gelip geenleri lokantalarna davet ediyorlard.
Bir tanesi de yle baryordu:
- Emekli maana uygun fiyatlar, buyurun buyurun...

Lokanta sahipleri elbet de ben merkezliydiler. Gitgide saylar azalmakta olan gneli bir gnde, lokantalarn doldurmak istiyorlard.

Karaky skelesinden, Kadkye doru kalkmakta olan bir vapurun k gvertesinden, ocukluum el sallyor gibiydi.
Ve ltfedip masamza taklm olan 2 emekli retmen hanmdan biri; Cumhuriyetin ilk yllarn, babasn ve Atatrk vyor, artk ortaln pes perian olduundan yaknyordu.

Lokantalarn nnden, sarma dola gelip gen aklar da vard., avare avare dolaanlar da, hangi lokantaya gireceklerine karar vermeye alanlar da...

Emekli hanm retmen dostu dinlerken, rahmetli annem geiyordu aklmdan; o da srekli babasn ver, genliinden sz eder, ben merkezli dnyasn evreleyen duvarlarn hemen hi dna kmazd.

Ben merkezli olmak; bir bakma da, kendisinden bakasn dnmemek anlamna geliyordu.
Arabalarn park edildii yerdeki gen park bekisi, arabasn park etmek isteyen birine yer gsterirken; ne amatr olta balklarn gryordu gz, ne lokantalara kimlerin girdiini, ne de kalkmakta olan vapurla kaptann...
Olsa olsa, o gn ne kadar bahi kazanabileceini dnyordu.

Siyasal liderler, sivil-asker brokratlar, iyeri sahipleri de, ben merkezli deil miydi?

Hazineden geinmeli, mesleksiz mevki sahipleri belal bir aksaklkla karlatklarnda, srekli yaptklaryla vnp, bakalarn sulamay da unutmadan:
- Gereken her trl nlem alnmtr, dedikten sonra; ilerinden:
- Benden atlasn da, nerde patlarsa patlasn, demiyorlar myd?

Aydnlanma ann nl dnrleriyle yazarlarnn:
- nsanlar zgr ve eit doar, demeye baladklar dnemlerdeki Fransa Kral 15. Louis de, toplumsal bir hareketlenmenin yaklamakta olduunu sezmi ve yle demiti:
- Benden sonra tufan...

Bencil olmakla, insancl olmann da; hem eitleri deiik, hem kademeleri...

Kestane satclar da, alacaklar paray unutmu grnerek satmaya alrlar kabuu ortasndan ayrk mostralk kavrulmu kestanelerini gsterip:
- Bakn bunlar ok scak, diye diye...
Ve kestane almaya kalktnzda da, grnmeyen alt taraftan toplarlar kestaneleri...

Siyasetiler de:
- Kendim iin istiyorsam namerdim, diyerek; trmanmaya alrlar gz diktikleri mevkilere...

Cimrilik ile cmertlik, bakmakla grmek nasl ayryorsa; bencillikle insancl olmak da yle...

Sokratesin tutkun olduu bir sz vard:
- Kendi kendini tan...
Bizde de eskiler:
- Kii, kendini bilmek gibi irfan olamaz, derlerdi.

Ne are ki insan, kendini tanmaz, tandn sanr.
Egoist, bencil, hodkm, ben merkezli olmann da, elbet bir takm nedenleri vardr; geimini salamak, eziklik duygusuna bir tatmin aramak, baarl olma hedefine varmak gibi...

Sevecen, insancl, dierkm ve empati sahibi olmann da nedenleri, deiik kavisler izer...
Yetiilen ortam, rutin bir profesyonelliin tesine gemilik, NSAN alglama radarlarndaki duyarllk v.s...

Ne var ki, ayakkabnn iine bir kum tanesi girdiinde, dii koltuuna uzanldnda, miden ardnda, gece uyuyamadnda; aresizliinle ba baa kalverirsin...

Doan Barla Karaky skelesinin karsnda oturmu, emekli hanm retmen dostu dinlerken; emindim, bendenizin o srada, rhtm kysndaki amatr olta balklarna nasl imrenmekte olduumu, aklndan bile geirmediine...

Eve dndmzde, ajans haberlerini izlerken, Orhan Veliyi zlyordum:
Kimi iinde gcnde,
Kiminin donu yok knda,
Az var, burun var, kulak var,
Ama hepsi baka biimde.