Biri palavra skt, teki at ard, beriki sadece ard

Yepyeni bir yzyln, tam 10uncu yana basaca gnlerde ve tam stanbulu tehdit eden depremin alarm sirenleri, ayyuka kt bir srada...

Dnk Vatan gazetesinin manetinde, Can Dndarn fotorafyla birlikte, Mustafadan yarglanacak haberini grdmzde...
-Allah Allah dedik ve manetin altndaki aklamaya baktk:
Sincan Ar Ceza Mahkemesi, 1.1 milyon kiinin izledii Mustafa filminde Atatrke hakaret edildii iddiasyla Can Dndarn 7.5 yl hapis istemiyle yarglanmasna karar verdi
Diye yazyordu.

Bendeniz, ta 1947lerden bu yana, bir kalem emekisi olarak yzlerce davadan gemiliin ne demek olduunu da bildiim iin; Cann da fotorafna bakarken, nedense Pariste Trk Bykeliliinin yanndaki sokak tabelasn hatrladm.

O sokak tabelasnda:
Ankara Soka diye yazyordu ve altnda da parantez iinde bir uyar vard:
(kmaz sokak)

Cann fotoraf, sonra da Paristeki Bykeliliimizin yanndaki sokan tabelas; hafzam, 250 yl nce Fransann Toulouse kentinde grlm bir davaya doru paratledi.

1750li yllarda Toulouse kentinde Protestanlarn yeledii giyimlerden satan bir maazann sahibi Calas, Vatikann koyu Katolik basksna burun kvrmlardan biriydi.

Calasn byk olu, babasnn dokuma atlyesinde kendini asarak, intihar etmiti.

Olay, kentteki Protestan dman banaz Katolikler tarafndan kuduz bir fkeyle karland ve Calas, olunun Katoliklie dnn engellemek iin, kendisini ldrm olmakla suland.

Calas, yerel mahkemede olunun intihar etmi olduunu syleyerek, kendini savunmaya alt ama kimse dinlemedi.

lm cezasna arptrlan Calasn, bir gn sonra halkn gzleri nnde, ikence arkna gerilerek nce boynu krld ve sonra da kendisi odunlar stnde yakld.

Cenevrede oturmakta olan Voltaire, Toulouse mahkemesinin vermi olduu lm kararndaki hakszl renince, kalemiyle ayaa kalkt.
Ve Avrupann nemli bir ounluunu da inandrd, Calas idama mahkm eden Toulouselu yarglarn, Protestan kart nyargl bir karar verdiine.

Ne olduysa da bundan sonra, Calasn ikencelerle yaklarak idam edilmesinden sonra oldu.

Voltairein, Toulouse mahkemesinin haksz kararna kar at kampanya sonucu; davaya yeniden bakmas iin 50 yargtan oluan yeni bir jri kuruldu ve 50 yarg idam kararn iptal etti.
Fransa devleti de, Calasn ailesine tazminat dedi.

Voltairein Calas davasna sahip kmasyla, Calasn idamndan sonra davann yeniden grlmesine yol amas; Fransada ceza yasasnda reformlara ve dinsel bir hogrnn yaygnlamasna neden oldu.

imdi yle bir soru geliyor akla:
-ayet Voltaire, stiklal Mahkemeleri dneminde Trkiyede sa olsa ve bir ok idam kararnn haksz verildiini iddia etseydi; rnein Maliye Nazr Cavit Beyin neden asldn rgalasayd, kendi de idam edilir miydi, edilmez miydi?

Biz baka, Fransa baka dendiinde ise...
Ne krmz bayrakl cenazeler bitiyor; ne kentlere doru yaylma gsteren sokak atmalar; ne gelimi devletler arasnda yer alnabiliyor; ne de glerle tarann, stanbulun kadastrosuz Hazine arazisini yamalamas sona eriyor; ne de Mustafa diye bir film yapt iin, Can Dndar sulanmaktan kurtulabiliyor.

imdi bir de 450 yl nce yazlm olan bir komann son drtlne bakalm:
Abdal Pir Sultanm bu nasl haldir
Yiidi meydana getiren maldr
Fukarann yz bir souk gldr
Soyunup da ona kimse dalmyor

Ne yazk ki askeri okullarda, ne halk edebiyat ile onu emziren toplumsal yap stnde, ne de Celali syanlarnn ekonomik nedenleri stnde duruluyor.

Daa taa nce vatan yazmakla da; geline geline yepyeni bir yzyl, 10 yana basarken; dnk Cumhuriyet gazetesinin u manetine geliniyor:
Haklarn arayan TEKEL, demiryolu ve itfaiye alanlarna polis biber gaz ve copla mdahale etti
Emekiysen deerin yok

Meslek sahipleri itibarsz, sadece mevki sahipleri itibarl olunca da...
Son 80 yln zeti, eski bir ocuk tekerlemesine dnyor:
Al susam al!
Almaz.
Anahtar nerde?
Suya dt.
Su nerde?
nek iti.
nek nerde?
Daa kat.
Da nerde?
Yand bitti kl oldu.

Vay benim kse sakalm...