Minare yasa
svirede minareye hayr diyen referandum sonular Avrupa kimlii, slam ve modernite kavramlarnn yeniden tartlmasna yol at. almalarn Fransada srdren Prof. Nilfer Gle Avrupada ykselen slam kartln Trkiyede bu yl kan,  e Giriler: slam ve Avrupa kitabnda anlatmt. Kitabn kapa da, sviredeki referandum kampanyasn artracak biimde Camiye Hayr afiini de ieriyordu. Gle, slamn kamusal alandaki grnrln kadn hareketi zerinden inceleyen Trkiye aratrmalarnda olduu gibi, slam ve modernitenin Avrupadaki karlamasna da iyimser bakyor, Cazibe ve Kargaann bir arada yaayan kltrlerin dnmne yol aacana inanyor.
Glenin saptamas yle: Bugn slam, bir inan sistemi olmann tesinde, Avrupadaki modern mekn ve tecrbeler iinde bulunan Mslmanlar asndan bir kimlik referansdr, kltrel ve siyasal bir referanstr. slam toplumsal bir hareket haline geliyor, harekete geiyor, yani dnme uruyor. Ancak slamn siyasallamas ve toplumsallamas, dinsel referanslardan ve kiisel pratiklerden de bamsz deil. slam sylemsel ve performatif bir yorumun znesi oluyor ve bu hem kiisel, hem kolektif dzlemde gerekleiyor.
slam kamusal alanda grnr olduka Avrupadaki rahatszlk da artyor. Nilfer Gle, bartsnden, cami ina edilmesine uzanan tartmalara iyimser bir yorum getiriyor: Gndelik yaama ait olan her ey Mslman znenin tanmnda nem tar.
slam bugn bir ideolojiye indirgenemez: Eer slamclk militanlarn elindeki kat bir yapya iaret ediyorsa, slam tanmlamaya yetmez. Avrupadaki uygulamalarda giderek daha iselletirilmi, kiiselletirilmi bir slamn gelimekte olduu anlalmaktadr. niversiteler, siyasal yaam veya kent ortam gibi modernite alanlarnda gelimeye balam bu tutumlar bence modernitenin sahipleniliini ve ona ynelik eletirileri yanstmaktadr. Bu tutumlar, tevazu ve edep snrlarna ynelik bir hatrlatma iermeleri bakmndan, ncelikle neoliberal zne tanmna kar direniin taycsdrlar. Bu nedenle slamn kamusal alandaki her tezahr ayn zamanda zel alann, yasan, gizlinin, kutsaln da hatrlatlmasdr.
Gleye gre, Avrupann ve Batnn asl zellii, tekiyle, yabancyla iliki kurma konusunda gsterdii, demokrasi diye adlandrlan becerisidir. Avrupa alannn dinsel kayglarla darya kapatlmas halinde, Avrupann ne anlam kalr? diye soruyor Gle.
svirenin referandumla hak ve zgrlkleri oylatmas, minareyi yasaklamas Avrupa kimliinin yeniden sorgulanmasna neden oluyor. Irk Avrupaya, medeniyetler atmasna dn yolu mu alyor?!