  [Suskun Trkiye - 2] Krtler
	
Yakn zamanda meydana gelen ve basna yansmayan bir hadiseyi naklederek nce bir durum tespiti yapmakta fayda var.

Gneydou'daki kentlerimizden birinde bir toplantda Krt sorunu enine boyuna tartld. ki gn sren toplantlarn birinci gnnde katlmclar dncelerini, olabildiince, aklad; zm nerilerini sralad. Tabii bu arada konumaclardan bir ksm, toplantya ev sahiplii yapan belediye bakanna teekkr etmeyi de ihmal etmedi. Her ey yolunda devam ederken ikinci gnn sabahnda salona KCK yesi olduu bilinen biri girdi ve herkesin kann donduracak laflar syledi. "Siz kimsiniz ki!" diye balayan ve Krt aydnlarn bir hayli hrpalayan szlerin ardndan KCK yesi son noktay koydu: "Aldnz her nefesi mral'ya borlusunuz!" Herkes oke olmutu. Cretkr adamn fkesini eken bir baka olay daha ortaya kt. Meer konumaclarn belediye bakanna teekkr etmesine bozulmulard. Bunun bir daha yaplmamasn emrettiler. Derin bir sessizlik! lk gnk oulculuk, katlmclk, ok seslilik; hepsi tuzla buz oluverdi birden. Bu hain konuma yaplrken belediye bakan da aydnlar da oradayd ve maalesef yapacaklar bir ey bulunmuyordu. Sadece yutkunup susmak zorunda kalmlard...

Genel manzara bundan farkl deil. Krtlerin nemli bir blmnde rgt korkusu var. Bu korkunun arkasnda PKK liderine biilen "tartmasz" rol de var. Bugne kadar rgt ya da rgt lideri aleyhinde kem km eden herkesin yz yze kald hazin akbet biliniyor. Dolaysyla rgtten gelen kk bir ima ya da minik bir ikaz bile rktc bulunuyor. Bu artlarda Krt aydnnn meselenin tamamna kafa yormas; hatta kysndan kesinden de olsa zeletiri yapmas mmkn deil. rgt ile arasna mesafe koyarak; hatta terr metoduna dorudan kar karak zm nerisinde bulunmak, Krt aydn iin sanld kadar kolay deil. DTP'nin iine dt aresizliin znde de bu var. Apo, rgtn Stalin gibi ynetiyor ve bu haliyle artk nesli tkenen bir rgt reisi grnts veriyor. Hibir szne itiraz edilemeyen, her cmlesi emir telakki edilen bir lidere muhalefet etmenin bedeli ok ar. artlar byle olunca zm hep kapal kalr.

Bir zamanlar Krt aydnnn (hatta gen kitlelerin) uuraltnda devlet korkusu da byle keskin ve rktcyd. Maalesef yanl ve haksz uygulamalar ve hukuk d faaliyetler de bu korkuyu besliyordu. imdi hkmet demokrasi yolunda nemli admlar att. Be-on sene ncesinde hayal bile edilemeyen reformlar hayata geirildi. Krte zerindeki yasaklar birer birer kaldrld. Krte dil kurslar ald, Krte televizyon(lar) yayna balad, Krte arklar serbest brakld. Vaktiyle bu konular "Krtlerin maduriyeti" olarak anlatanlarn byk bir yeknu imdi susmay tercih ediyor. Bir tr geitirme, savuturma mekanizmas iletiliyor adeta. Atlan admlarn AK Parti'ye yarayacan dnen ve Krtler zerine siyaset yapanlar, son yllardaki olumlu gelimeleri srarla grmezden gelerek at yakmaya devam ediyor. Pozitif gelimelerin hi takdir edilmemesi ve atn devam etmesi geni kitlelerde 'Daha baka bir planlar m var?' phesine de sebep oluyor. Tabii ki demokratikleme konusunda atlacak daha ok adm var; ancak alnan mesafenin yok saylmas karsnda iletiim kazalarnn yaandn da grmek gerekiyor. Mesela bir zamanlar Krt sorunu her tartldnda 12 Eyll sonras Diyarbakr Cezaevi'nde yaplan ikenceler dile getirilirdi. Bu konuyu gndeme getirenler haklyd. Hibir sebep, devlet grevlisinin halka ikence yapmasn meru klamazd. Diyarbakr Cezaevi'nde yaananlar, faili mehuller, ikenceler vs. kabul edilemez hatalard.

imdi devlet baz hatalarn telafi yolunda nemli admlar att. Yarg faili mehul cinayetlerin peine dt. Asit kuyular ald, grg ahitleri mahkemeye arld, dosyalar tutuldu, davalar ald. Olaylarda ismi ska geen kiiler adaletin karsna karld. Mesela Albay Cemal Temizz, Kayseri'de jandarma alay komutan iken gzaltna alnp Diyarbakr'da hkim karsna karld ve tutukland. Halen Diyarbakr Cezaevi'nde yatyor ve mahkeme heyetine (tpk dier sanklar gibi) hesap veriyor.

Daha dn denecek kadar ksa bir sre nce Diyarbakr' "derin devlet"e kar alama duvarna eviren Krt aydnndan bu davaya yeterli bir demokratik destek vermedii ortada. Davann rtbas edilmesi iin rpnp duranlar var. Olaya ilgi her geen gn azalyor. Yargdaki hesap sorma DTP'nin de KCK'nn ilgisini yeterince ekebildi mi? Hayr. Hal byle olunca Krt sorununa kafa yoranlardan ve bu konuda her platformda konuanlardan (hi olmazsa devlete kar taknlan cesur tavr kadar) rgte kar da bir tavr taknlmas bekleniyor. Bu yaplabilir mi? ok zor.

MD DELSE NE ZAMAN?

"Krt sorunu"nu herkes konuuyor. Siyasetiler, gazeteciler, sosyal bilimciler... Krt kimliine sahip en geni daire, hadiseye en sessiz yaklaan kitleyi oluturuyor. O kitle olaylar uzaktan seyretmeyi, kk jestler yapmay; sonunun ne olacan kesinkes grmeden konumamay tercih ediyor. Bu suskunluun sebepleri var. u ana kadar yaanan birtakm ac olaylardan tutun, srecin nereye gidip dayanacana dair duyulan endieye kadar pek ok sebep susmay anlaml bir tercih haline getiriyor. Ancak bu tutum nereye kadar srmeli, "imdi deilse ne zaman?" sorusu daha ne kadar geciktirilebilir?..

Aslnda Krt sorununun gbeinde asl karar verici olan, sade Krtler olacaktr; yani vicdanyla yaayan, rgt korkusunu da devlet kbusunu da vicdani kanaatiyle yenmi, bara ve kardelie yrekten inanan insanlar. Byle byk bir kitle var Krtler arasnda. Aklselimle hareket etmeyi biliyor bu insanlar. Karde kavgasnn kimin ekmeine ya srdnn de farkndalar. Sorun devam ettike insanlar korkutarak hkmranln srdrenlerin sosyal bar ve kaynama salandka nasl eriyip gideceini aslnda herkes biliyor. Baz evreler sorunlar zlsn istemiyor. Ancak ne yapsalar nafile! nk sessiz ounluk yaanan srecin tam bir samimiyet snav olduunu gryor. Bu sre, o ounluun demokrat sesinin yanklanaca bir zaman dilimini iaretliyor. O ses vicdanlardan ykselmeye baladnda imdi meydanlar dolduran cazgrlarn sesini duyamayacaksnz... 