  lkenin vizyonu byrken
	
Kim derdi ki bir gn Trkiye Bonaklarla Srplar bir masaya oturtacak, muhtemel bir krizin nn almak iin aktif rol alacak? stelik -duyumuma gre- bu buluma arzusu ilk Srplardan gelmi.

Denmi ki: "Siz Filistin'le srail'i bir araya getirip bar ve uzlama kaplarn zorluyorsunuz, Pakistan'la Afganistan' bartryorsunuz; niin bizleri de Bonaklarla, Kosovallarla bir araya getirmiyorsunuz?" Bunun zerine Dileri Bakan Davutolu, Bonak ve Srp meslektalarn stanbul'da buluturdu. ok da iyi oldu. nk Bonak, Srp ve Hrvat halklarn byk bir kriz bekliyor. Bu kriz iyi ynetilemezse yaanacak hadiseler yakn zamanlarda yaanan aclardan geri olmayabilir.

Dileri'nin sadece ekim ayna sktrd gndem bile Trkiye'nin blgesinde ve dnya diplomasisinde ne kadar nemli bir yere geldiini gsteriyor. Cuma akam Bonak-Srp zirvesi yapan Dileri Bakan Davutolu, cumartesi gecesi tarih bir protokole imza att. Protokol metni ortada. Dikkatli okumak, yanl bilgi vermemek, nemli hamleleri siyasi boumalara heba etmemek gerekir. Trkiye, bir yandan karde lke Azerbaycan'n taleplerini ciddiyetle ele alyor; dier yandan Ermenistan'la ilikileri gelitirerek Trk dnyas zerinde kurulmak istenen irrasyonel basky bertaraf ediyor. Bugn gelinen nokta, uzun bir zaman diliminde byk emekler verilen nemli bir sreci iaretliyor. Onca emee ramen Trkiye'nin d politikadaki gayretini gncel didimelere feda etmek iin baz evrelerin yanp tututuu gzden kamyor. Mesela srecin ABD Bakan'nn Trkiye ziyaretiyle baladn iddia etmek gereklerle rtmyor. Sre baladnda Obama deil ABD Bakan, senatr bile deildi. Baz evreler Dileri kadrosunun protokole verdii emei gz ard ederek metinde olmayan yorumlar ekliyor. Bu da ho deil. Karmzda byk bir titizlikle yazlm diplomatik bir metin var. Orada "snrlarn karlkl tannmas", Ermenistan'n makul bir izgiye geldiinin, hayali haritalar yerine uluslararas gereklii grdnn iaretidir. Ayrca "ikili ve uluslararas ilikilere/anlamalara" yaplan atflar, bata BM olmak zere uluslararas otoritelerin nceden verilen kararlara ball anlamna gelir ki bu da nemli bir gelimedir. "Uluslararas hukuk ilkeleri"nin syledii gereklere ynelmek, objektif bilim adamlarndan oluan bir "tarih komisyonu" kurmak gibi kararlar hem Trkiye iin, hem Ermenistan iin hem de Azerbaycan iin iyi bir balangtr.

Ermeni Diasporas bu durumdan rahatsz. stiyorlar ki eski statko devam etsin; yani hr gr devam etsin ki Trkiye dmanl dnya kamuoyunda ma'kes bulsun. Oysa bu meselenin bekletilmesi hi kimseye fayda salamyor. Bu yzden Azerbaycan Cumhurbakan lham Aliyev ile Ermenistan Cumhurbakan Sarkisyan son dnemde 4 kez bir araya geldi. Bunda Trkiye'nin sabrla srdrd d politika vizyonunun pay byk.

Trkiye'nin vizyonu belli: lkeler arasnda dondurulmu btn sorunlarn konuarak zlmesi, ekonomik bakmdan ciddi ilikiler iine girilip karlkl bamlln oluturulmas ve kltrel mnasebetlerin kaynamalara vesile edilmesi. Trkiye bu ufkuyla yeni bar adacklar oluturuyor. Bugn ran'la, Irak'la, Suriye'yle, Rusya'yla, Yunanistan'la vs. yrtlen grmelerde ok byk mesafe alnd. yi de oldu. Bir yandan Ortadou ve Balkanlar'da hakem lke haline gelen Trkiye dier yandan da AB ve ABD ile ilikilerini zirveye kararak devletler muvazenesinde nemli bir rol stlenmi durumda.

Bu tabloda tek problem var: Trk siyaset ve medya dnyasnn bu geni ufka hazr olup olmad! Tabii ki siyaset ve medya her eyi sorgulad gibi kritik bir dnemete Trk d politikasn da sorgulayacak; hatta kimi zaman rgalayacak. Ancak, bu nemli grevi ifa ederken kk hesaplar iine girmemek, eski korkular hortlatarak bu lkeyi Souk Sava dnemine doru itmemek vs. gerekiyor. nk "sorunlar dondurulsun" demekle sorunlar donmuyor. Geen sene Grcistan'da yaananlar herkese ders oldu; bize de olmal. Kald ki bulunduumuz corafyada Trkiye'nin raz olmad hibir forml kalc bir zm iaretleyemez.

Trkiye yarn 12 bakanyla Halep'e gidiyor. ki lkenin snrlarnn almasnn ne anlama geldiini Ermenistan bu rnee bakarak anlayabilir. Halep'ten Gaziantep'e geecek iki lkenin yetkilileri kalc bar iin ekonomik ve kltrel kprlerin nasl kurulduunu gsterecek. Ermenistan Cumhurbakan'nn aramba gn Trkiye-Ermenistan mana gelmesi bekleniyor. Perembe gn Babakan Tayyip Erdoan 10 bakanyla Irak'a gidiyor. Cuma gn Davutolu, Bosna'ya gidecek, oradan da Arnavutluk'a geecek. 21 Ekim'de Fransa'ya gidecek Dileri Bakan, Cumhurbakan Abdullah Gl'n brakt izi takip edecek. Ayann tozuyla Azerbaycan'a geecek Davutolu, Trkiye-Azerbaycan kardeliini pekitirecek. Yine bu ay iine sktrlan bir gezi daha var: Babakan ve Dileri Bakan Pakistan ve ran'a gidiyor...

Grld gibi Trkiye bo durmuyor. Uluslararas dengelerde "Ben de varm!" diyor. Keke ayn iradeyle siyaset ve medya kk derelerde boulma yerine byk deryalara derinlikli analiz gcyle alabilse. O gn, ksr ekimelerin bittii gndr... e.dumanli@zaman.com.tr

te seferberliin bilanosu

Hatrlanaca gibi geen hafta bu stunda abone kampanyas iin byk bir gnl seferberlii balatldn ifade etmeye almtk. Brolarmz tarafndan dzenlenen abone programlarna yaz ilerimizin ve yazarlarmzn katlacan beyan etmitik. Gerekten de yle oldu. Anadolu, abone heyecanna bata yazar kadromuz olmak zere yayn mutfamz da dahil etti.

stanbul'da dzenlenen ve bata Bursa olmak zere Marmara'dan pek ok ehrin misafir olduu  programa katldktan sonra Antep'e gitmi, arkadalarmzn gayretini yerinde mahede etme imkn bulmutum. Son olarak Antalya'nn nazik davetine icabet etme frsat yakaladm. Muhteemdi. O srada anlatlanlardan rendim ki Ekonomi editrmz Turhan Bozkurt, Denizli ve zmir'de be ayr programa itirak etmi. zmir'den gelen bir arkadamz programlar anlatrken gzlerinin ii glyordu. Onun naklettiklerini dinlerken 'Kim nerede ayn heyecana vesile oluyor?' diye sorma gerei duydum. te ksa bir liste:

Yayn danmanmz Hamdullah ztrk, Adana, Konya. Her daim abone kampanyalarna en ok destek veren Hseyin Glerce Bey, Eskiehir, Ktahya, Bursa, Kocaeli, Yalova, Dzce... Genel Yayn Ynetmen Yardmcmz Mehmet Kam zmir, ke yazarmz ve Aksiyon Dergisi'nin Genel Yayn Ynetmeni Blent Korucu Mersin, Adana, Erzurum, Ankara... Ekonomi yazarmz Do. Dr. brahim ztrk Krkkale, Krs sayfamzn editr Sleyman Sargn Krehir, Aile sayfamzn editr Serhat eftali Afyonkarahisar, Cihan Genel Mdr ve ke yazarmz Abdlhamit Bilici zmir, okur editrmz Hasan Sutay zmir, Today's Zaman Ankara Temsilcisi Abdullah Bozkurt Ankara, Aksiyon Ankara Temsilcisi dris Grsoy Ankara.

Brolarmzn bana ulatrd liste ksaca ve imdilik byle. Bu hafta bu listenin daha da zenginleeceini sylyorlar. Mesela Kerim Balc u an sadece Ereli'deki programa katlm gzkyor ama Malatya ve Kayseri'deki programlara da katlacan biliyorum. Mesele sadece tiraj artrma deil. Yz yze gelme, heyecana ortak olma, Zaman sevdasn paylama. Temsilciliklerimiz yayn mutfann tannm simalar ile okur taleplerini bir araya getirip (akmaya sebebiyet vermeden) ok gzel programlara imza atyorlar. Ali Bula'n da Anadolu'da birka ile gideceini syledi arkadalar. Mmtaz'er Trkne zmir'de dzenlenecek abone kampanyasna davet edilmi. Duyduumda 'Bravo zmir'e!' demekten kendimi alamadm. Zaman'n ruhuna yrekten inanan ok harika bir kadro, bu seferberlikte yaplacak her kucaklama teklifine ak.

Aceleye gerek yok. Kampanya daha yeni balad saylr. Bu ayn sonuna kadar devam edecek bu heyecan deil sadece Zaman iin, basn tarihi iin bile takdire ayan bir sayfa aacak. Yolun ak olsun ey muhteem okur! 