  nsan gereini daha yakndan temaa edebilmek iin
	
ki yazdr din kaynaklarn sinemaya kaynak oluturabilecei zerinde duruyoruz. Aslnda tez olacak kadar geni bir konunun etrafnda dnp duruyoruz.

yle bir mevzu ki sadece ilahiyat bilgisi yetmiyor; ayn zamanda sinema sanat hakknda yeterli birikim gerekiyor. Kur'an- Kerim'in zengin ve derin boyutlarna ok ksa temas ettik. Birka numune zerinden gstermeye altk ki, Kur'an byk bir hazinedir. Ona iyi niyetle yaklaan herkese (bilim dnyasndan sanat lemine kadar) ilham verebilir. Kur'an'dan sonra en byk din kaynak olan hadis-i eriflere bakldnda da bir ilham deryasyla kar karya olduumuzu rahatlkla syleyebiliriz.

Hazreti Peygamber (sas) baz hadisleri yle ince, yle narin, yle nazik naklediyor ki; dileyen o olaylar aslna uygun bir tarzda beyazperdeye tar; dileyen de o olaylarn armlaryla dupduru hikyeler bulur.

Mesela Allah Resl, Ashab- Uhdud'u (Burc Sresi/1-10) anlatan ayetleri aklarken bir hikyeyi uzun uzun anlatyor. zetleyerek nakledebileceim hadise gre eski alarda bir kral vard. Bir de onun sihirbaz. Sihirbaz yalannca yerine bir gen istedi ki, o meslei ona retebilsin. Gen, sihirbaza giderken yolda bir rahibe rastlad ve onunla dost oldu. Bir gn yolu kesen bir canavara rastlaynca gen, rahip ile sihirbaz test etti. Bir tala canavar ldren gencin durumunu rahibe anlatnca gencin mertebesinin ortaya kt ve imtihana tabi tutulaca anlald. Bu arada gen, Allah'a snp kr bir insan tedavi etti. Kral durumu renince tevhid ehli gencin vesilesiyle grmeye balayan adama ikence ettirdi. Adam genci ifa etti. Ayn ikenceye o gen adam maruz kalnca bu sefer de rahip deifre oldu. Dininden dnmesi iin ikenceler artrld. Genci ldrmek iin trl trl yollar denendi ama her seferinde beklenmedik bir hadise yaand ve gen, sa salim kraln yanna dnd. Sonunda gen adam krala dedi ki: "nsanlar geni bir dzlkte topla, beni bir kte as, sadamdan oku al, yayn ortasna yerletir. Gencin Rabbi adyla de, oku frlat". yle yapld. Gen ld; ancak o olaya ahit olanlarn hayat topyekn deiti... (Buhari, Mslim, Ahmed b. Hanbel)

zetlemeye altmz hadisteki hikye bal bana bir vak'adr ve bir ynyle sinematografik bir hadisedir. Kral, byc, rahip, canavar, ikence, kr adamn deva bulmas, ldrme teebbsleri, ma'eri vicdann isyan... Bu hikyenin semboller eliinde kurgulanabilecek ynleri de var stelik. O sembollerin her bir karesinden orijinal hikyeler de derlemek mmkn...

Hz. Peygamber'in (sas) anlatt pek ok hadiseden bir arpc rnek daha: 99 adam ldren biri, kurtulma midiyle bir rahibe gider, tvbe yollarn sorar. Olumsuz cevap alnca onu da orackta ldrr. Ne var ki katil, hl kurtulu yolu aramaktadr. Ona "Falan yerde lim birisi var; bir de ona sor" derler. Adam o limi bulur. Tavsiye yledir: "Hemen bu evreyi terk et, falanca yerdeki kasabaya yerle, oradaki insanlar iyidir. Hep Allah'a ibadetle meguldr." Adam yola koyulur; ancak mr vefa etmez. Melekler adamn banda toplanr; kimine gre bu adam ancak cehennem paklar; kimine gre de o adam cenneti hak etmitir. Cenab- Hak, yolcu kyafetinde bir melek gnderir. Onu hakem yapan melekler u cevapla karlar: "ki taraftaki mesafeyi ln, terk ettii ehre mi yoksa gitmekte olduu beldeye mi yakn ldn tespit edin." Adamn gidecei beldeye yakn bir yerde vefat etmesi nedeniyle cenazeyi rahmet melekleri kucaklar... (Buhari ve Mslim)

Sinemaclar nyarglarndan kurtulabilir mi?

99 adam ldrmek ne demek? 100. adama kymak ne demek? Bir lime danmak ne demek? evreyi terk etmek ne demek? evreyi terk ederek tvbe kapsn almak ne demek? Gidecein ehre daha yakn olup da azap meleklerinden kurtulup rahmet meleklerinin yannda yer almak ne demek?

Yukardaki hadiseler gibi onlarca, yzlerce vak'a naklediliyor. Hayat boyunca kendini 'ktlk'lerden kurtaramayan bir kadnn scack bir lde bir kuyudan ayakkabsna su doldurup bir kpee su iirmesiyle cenneti nasl hak ettiini ki Cihan Serveri anlatyor. (Mslim)

Abdullah bn-i mer'in naklettiine gre Hz. Peygamber (sas) yle bir vak'ay anlatyor: Vaktiyle  arkada yola kar. Yamur yanca bir maaraya saklanrlar. Bu arada dadan yuvarlanp inen bir kaya, maarann azn kapatmtr. Dardaki ayak izleri yamur nedeniyle silinmitir, dnyayla balar kesilmitir. Kurtulma umudu zahiren tkenmitir. Bunun zerine karar verirler ve derler ki; "Srf Allah iin yaptmz bir ameli vesile klp dua edelim; belki bu beladan kurtuluruz." Herkes bir halis amelini syler ve her szden sonra kaya bir miktar yerinden oynar ve o  adam kurtulur. (Buhari) Bu nefis hikyenin tedaileri bile ilham kaplarn yeterince aralyor...

Peygamberimiz'in "ahirzaman" ile ilgili anlattklar ise devasa bir kitap olacak kadar geni ve derin bir menba iaretliyor. Mesela bir hadis-i erifte "Frat'n suyu ekilir; altndan bir da zuhur eder. Kim orada bulunursa bir ey almasn." (Buhari, Mslim) deniyor. zerinde derin derin dnmek gerekiyor bu hkmn. Frat, Frat'n suyunun ekilmesi, altndan bir dan ortaya kmas, onun byk bir fitneye dnmesi...

"Zaman ve mesafelerde yaklama olmadka kyamet kopmaz." (Tirmizi) deniyor. "Kur'an bir utanma mevzuu olmadka kyamet kopmaz." (bn Ebi'd-Dnya) deniyor. Bu minval zere sylenen szlerden mesela "Gariplere mjdeler olsun! slam garip olarak balad ve tekrar garip haline dnecektir."(Mslim) hkmne varmak ve oradan nesillerin ruhunu bir perdeye yanstmak hi de zor olmasa gerek.

Bu tr konular yadrgayanlar iin kk bir hatrlatma: Dnya sinemasnn ahir zamana dair ilgisi azmsanmayacak kadar byk bir yekn tutuyor. Armagedon inancnn, ahir zamanda gelecek kurtarc (Mesia/Mesih) dncesinin Bat sinemasna ilham verdii herkesin malumu. Bu noktada onlarca filmden rnek vermek mmkn. Kyametin kopmasna yakn zaman resmeden ve o dnemdeki kaosu anlatan ftrist filmlerin fantastik deeri baka bir konudur; oradaki inanlarn sahihlik deerlendirmesi baka bir konu.

Tasvirler, sinema iin byk bir ilham kayna

Hem Kur'an- Kerim'de hem hadis-i eriflerde ahir zamana dair ok emareler naklediliyor. Bunlardan bir ksmnn semboller eklinde anlatld zerinde ulemann ittifak var. O sembollerin bir ksm ancak din kaynaklarn tamamn bilerek zmlenebilir; bir ksm iin de "Gayb Allah'tan baka kimse bilemez" hkmne sarldktan sonra "Benim tahminim, yorumum bu." denerek meseleye dikkatlice yaklamak gerekir. Ahirzamanla ilgili nakledilenleri doru ve etrafl anlamad iin vehimlerinin kurban olmu kiilere (belki de psikolojik vak'a nevinden) rastlamak mmkndr. Bu tr risklere ramen ahir zamanla ilgili yaplan tasvirler, sinemaya ilham kayna olacak kadar zengindir. Neyin gerein ta kendisi, neyin mecaz, neyin temsil, neyin benzetme olduunu doru kavrayabilmek iin din kaynaklar detayyla bilen danmanlara ihtiya duyulduu da ortada. Bu nedenle kyamete yakn dnem iin anlatlan Ye'cc Me'cc, Mesih, Mehdi, Deccal, Dbbetul Arz gibi konular teden beri dikkat isteyen yorumlar art klmtr.

Din kaynaklar sinemaya ilham verebilir mi? Konumuz bu. Tketim toplumu olmann getirdii ehvetle "bunu da tketin" demiyoruz. Din kaynaklardan istifade edebilmek iin her eyden nce bu muhteem menban kymetini bilmek gerekiyor. yle bir kadirinaslk dnemi baladnda yeni ve duru bir kaynan banda bulacaz kendimizi. nyarglardan arndka kendimizi (yani insan gereini) daha yakndan temaa edeceiz.
