Farkllklara seyahat 
Dnyay dolamak lzm, dostlar. Daha ok seyahat etmek lzm. Biz yeterince yolculuk yapmayan bir toplumuz. Daha yeni yeni alyoruz ailecek seyahate kma fikrine. Bayramlar, ubat tatilleri, yaz tatilleri gelip geiyor. Yurtii gezilerimiz akraba ziyaretleri temelli. Halbuki yolculuk, insann tam da bilmedii yere gitmesi, alt ortamdan kmas, teki ile tanmas demek.

Benim ocukluumda sol elle yazmaya kalkan ocuklar, kararl bir ekilde sa elle yazmaya "ikna" edilirlerdi. Doru birdi. Herkesin birbirine benzemesi art. Genele uyum salayamayanlarn ileride mutsuz olacana inanlr, o hayali saadet uruna gen yata kalplar konulur ve harfiyyen uygulanrd. Bylece hibir art niyet olmakszn anneler, anneanneler ve retmenler habire solak ocuklar dierlerine benzemeye zorlarlard. Byle byle sa elle yazmay renen ben de o rahleden getim. imdi kendi ocuklarma bakyorum. Sol elle kalem tutuyorlar. Dokunmuyorum. Laf etmiyorum. Onlar iin doal ve kolay olan yeliyorum.
Ho, diyebilirsiniz ki artk artlar ok deiti. Solaklarn "sorunlu" olarak grld bir dnyadan sol elli olmann adeta "sevimli bir ayrcalk" olarak addedildii yeni bir dnyaya getik. Obama da kendince bu srece katkda bulunmutur belki. Ne de olsa Beyaz Saray'da artk sol elle yazan bir bakan var. Medyada solaklk konusunda kan yazlar da artt. Ve hemen hibiri olumsuz deil. Dolaysyla yirmi-otuz sene iinde hayli deiti alglarmz. Artk solak olmak ayp deil. Ne gzel. Ama deimeyen eyler de var: Farkllklara olan tahammlszlmz gibi.
Genele uymayan her ayrntya ve ilk bakta ayrks duran her insana dnmeden verdiimiz o refleks tepki yerinde duruyor. Sabit ve hoyrat. "Kz gibi krtma" diye azarlyoruz azck farkl grnen olan ocuklarn. "Kar gibi alama" diyoruz delikanl olduklarnda. Ve hislerini hep iine atan erkekler yetitiriyoruz. Alayamayan erkekler. Duygularn, duygusallklarn bir gnah gibi omuzlarnda tayan.
Farkllklara nasl baktmz, ne kadar tahamml edebildiimiz ayna tutar bize. imize. Kiiliimize. Bir bakasn kendine benzemeye zorlamak ve benzemedii takdirde aalamak kibirden baka bir ey deil. Kibir ise tm tek Tanrl dinlerde gnahlarn en eskisi, en belals. Eer tm arkadalarmz, dostlarmz, yaknlarmz hep bizim gibi dnen, bize benzeyen insanlardan oluuyorsa, yazk. Demek ki yeterince beslenemiyoruz dnyann eitliliinden. Oysa devasa bir renk cmbdr kinat. Her telden, her demden insana yer varsa iinde. Peki bizim yreimizin kinattan daha dar olmas iin bir sebep var m?
Diyelim ki hep "kafa dengi" bulduumuz insanlarla sosyalleiyor, benzer yaynlar takip ediyor, benzer kanallar izliyor, aa yukar ayn kitaplar okuyor ve aynlklar zerine kurulu bir hayat yayoruz. yleyse ruhsal ve zihinsel adan tek tarafl besleniyoruz. Habire ayn besinleri yiyen bir insan bedenen nasl rahatsz olursa, habire ayn fikirleri dinleyen insan da zihnen daralr. Her gn tavuk yersek ne tavuun kymetini biliriz, ne dier besinlerin tadn. Her gn ayn kanaate sahip insanlarla ahbaplk edersek artk ne o fikirleri idrak edebiliriz, ne dnyann enginliini, zenginliini.
u dnyada ne reneceksek bize benzemeyen, tpatp bizim gibi dnmeyen insanlardan reneceiz. Yani bizim gibi olmayandan. Farkllklardan. teki'nden. Batl'nn Doulu'dan, Doulu'nun Batl'dan renecek bir eyi var muhakkak. Alevi'nin Snni komusundan, Snni olannsa Alevi komusundan. Kadnn erkekten, erkein kadndan. Gencin yaldan renecekleri var ama yalnn da genten. Dindar bir insann agnostik birinden renecei eyler var, agnostik olann da dindar birinden. Bu dnyann ritmi bu. Nefes al veriimizin ritmi bu. Almak ve vermek zerine kurulu. Ne kadar ok verirsek gnlden, o kadar ok genileyecek elbet bu yrek. Durmayacak kafesinde. zgr kalacak. Oturduum yerden, nyarglarma ve alkanlklarma snarak, "Krtler," "kadnlar", "gvurlar", "unlar, bunlar, filancalar... " hakknda atp tutamam. Zihnimin kaplarn sonuna kadar ak tutmam lzm. Aka. Anlamaya. Yaradan'dan tr yaradlan tanmaya ve sevmeye. Habire konuarak bir yere varamam. Tepeden bir bakla ahkm keserek bir arpa boyu yol gidemem. "retmen"den evvel "renci" olabilmem lzm. "Konumac"dan evvel "dinleyici" kalmam lzm.
Dnyay dolamak lzm, dostlar. Daha ok seyahat etmek lzm. Biz yeterince yolculuk yapmayan bir toplumuz. Daha yeni yeni alyoruz ailecek seyahate kma fikrine. Bayramlar, ubat tatilleri, yaz tatilleri gelip geiyor. Yurtii gezilerimiz akraba ziyaretleri temelli. Halbuki yolculuk, insann tam da bilmedii yere gitmesi, alt ortamdan kmas, teki ile tanmas demek.
Evliya elebi duasnda sr-i lisan etmi. "efaat" dileyeceine Rabbinden, "seyahat" dilemi. Sonra da biare, kendini habire oradan oraya kalbn tarken, yolculuk ederken bulmu. Bize de birazck sr-i lisan lzm. Diyebilirsiniz ki seyahat etmek ancak paras olanlara has bir ayrcalk. Deil yle, yle deil. Nice paras olanlar var, en cra egzotik adalara, lks otellere gidiyor gene de dnya "grmyorlar." Dnyay dolamak yatlarla, jetlerle olacak i deil. Bu iin ulam arac ne uak, ne tren, ne balon, ne araba. Sadece ve sadece bir binek hayvan var. Empati At. Atlarz empati atna. Yaz, beyaz, hzl. Sreriz doludizgin, bir bana.
ok seyahat ederek de dnyay grmek mmkn, ok kitap okuyarak da. Yeter ki yitirmeyelim empati kurma yeteneimizi. Yeter ki daralmasn u gs kafesi. 