Otuz beinden evvel evlenmeyin!
AKIN binbir yz, binbir hali var. Etrafmz birbirine zerre kadar benzemeyen sevda hikyeleriyle dolu. yle iftler tanyoruz ki, aralarnda ciddi ya fark mevcut. Byle kabulleniyoruz onlar. Byle gzeller nk. Yakyorlar birbirlerine. yle iftler tanyoruz ki, tm imknszlklara ramen bir araya gelmiler, smsk tutunmular hayata. Onlar da kabulleniyoruz seve seve.
Keza yle iftler var ki, eski hayatlarn tamamen ykarak kendi evliliklerini kurabilmiler ancak. Yeni bir balang yapabilmek iin her eyden vazgemeleri gerekmi. Yasaklara, tabulara, nyarglara ramen birbirlerini sevmiler ve sevgilerini kabul ettirmiler. Uzaktan baknca bilemiyoruz tam olarak ne yaadklarn. Yarglamak, yaftalamak en kolay. Yarglamaktan, yaftalamaktan kanmak durumundayz. nk hepimiz aslnda gayet iyi biliyoruz ki, ak dediin tek bir reeteye uymuyor. Ne tek bir forml var, ne herkese uyan bir kalb. Akn binbir hikyesi var; her biri farkl farkl.

* * *

adam Halis Toprak'n, torunu yandaki bir gen kzla evlenmesi tm Trkiye'de epeyce patrt kopard. Taraflar kendilerini savunmaya alt. Savunduka belki de daha beter oldu. lgili ilgisiz herkes bu konuda bir eyler yazd izdi. Bense bu hengmeye dalmadan, meseleyi ahslar zerine kurmadan, olayn bir baka boyutuna dikkat ekmek istiyorum.
Bir an iin gelin, son derece basit ama temel bir varsaymda bulunalm: ayet Halis Toprak medyann karsna kp da "Evet tepkinizi anlyorum. Haklsnz, ortada srad bir evlilik var. Ama bilin ki dostlar, ben k oldum. Biz birbirimize k olduk!" deseydi, diyebilseydi, sizce gene ayn tepkileri verir miydik?
Sanmyorum. O zaman dzlem tamamen deiirdi. Eer ortada "ak" olsayd ya da ak konuuluyor olsayd (ve tabii bir de her iki kii de 18 ya st, yani reit olsayd), muhtemelen basndaki ke yazarlarndan sokaktaki vatandaa kadar herkesin tepkisi ok daha farkl olurdu. yleyse medyann ve kamuoyunun bu evlilie bu kadar olumsuz bir nazarla bakmasnn ve durumu ayplamasnn tek sebebi, kar koca arasndaki derin ya fark deil.
Neticede iki yetikin insan arasndaki evlilik, rzaya ve zgr iradeye ve zgr tercihlere dayand mddete sadece onlar ilgilendirir. Ama problemli olan, gelinin reit olmamas ve hadisenin yaanma biimi olduu kadar, Halis Toprak'n aktan fersah fersah uzak kalan aklamalar oldu. te hepimizin, "Bu kadar da olmaz ki!" dediimiz yer orasyd.
Peki "aktan uzak gibi duran, erkei merkeze alan yaklam" sadece bu rnekle mi snrl? Tabii ki hayr. Halis Toprak aslnda Trkiye'de ok daha derine giden ataerkil bir zihniyeti da vurmu oldu, o kadar. Bu lkede ka erkek, "Bana bakacak biri lazm" diyerek yeniden evlenmeye kalkyor? Komularmz, akrabalarmz, tandklarmz arasnda bu laf eden ya da edebilecek ne ok kii var!

* * *

2001-2007 yllarna ait evlilik ve boanma istatistikleri yeni yaynland. Buna gre ortalama evlenme ya erkekler iin 27.7, kadnlar iin 23.8. Trkiye'de evlilik ya giderek ykseliyor. Bu sevindirici bir nokta. (Ho, bana kalsa kimse otuz beinden evvel evlenmemeli ya, o da baka mesele. dealimdeki evlilik ya ortalamas yle: Erkekler iin 35.5, kadnlar iin 35.6)
Verilere gre lkemizde 16-19 yalar arasnda 185 kz, 60 ya ve zeri erkeklerle dnya evine girdi. Toplam evlilik saysnn 4 milyon 150 bin 972 ift olduu dnlnce bu ok byk bir oran gibi durmuyor ama zerinde dnmeye deer. Gene ayn yalarda 156 gen kzn 55-59 ya arasndaki erkeklerle evlendii ortaya kt. 50-54 ya arasndakilerle evlenenlerin says ise 265.
yleyse getiimiz yedi sene iinde toplam 606 gen kzmz, kendilerinden hayli byk erkeklerle evlenmi (ya da evlendirilmi). Bunlarn iinden ka tanesi hakiki ak? Ka tanesi aktan fersah fersah uzak? Hibir zaman bilemeyeceiz. Bildiimiz tek ey u:
Kadnlarn temel vazifesinin kocalarna hizmet etmek olduuna inanan (ve bunu ak ak sylemeyen) ok kii var bu memlekette. Kadn ile erkei kt zerinde bile eit grmeyen; kadn insan gibi deil, beden olarak gren ve "hemire, dad, bakc, hizmeti, a..." gibi rollere indirgeyen bir kkl alg.... Ve ne yazk ki bu yanlg salt erkeklerle snrl deil. Kadnlar da buna inanyor. te bu kadnlar kendi erkek ocuklarn ayn ataerkil zihniyetle yetitirdikleri mddete toplum olarak biz bu ksrdngden zor karz.
ahslar zerine gidip, insanlar magazinletirerek ya da isimleri aalayp teleyerek hibir yere varamayz. Deitirmemiz gereken ey, bizzat hepimizin iinde kk salm olan ataerkil zihniyettir. Gelin kolaysa bunu konualm.