zgrlk sokaktan gelir!
Paris'te dolaan hemen her stanbullu kadn gibi benim de iimde bir damar hafiften czz ediyor. Gnlm istiyor ki canm stanbul, gzelim stanbul da yle sadece belli bal semtlerinde deil, her kesinde byle bir rahatla kavusun. Sokaklarnda kadnlarn gece vakti de olsa rahat rahat yryebildikleri, genlerinin aklarn zgrce yaayabildikleri, kimsenin kimseyi taciz etmedii, insanlarn gergin ya da phede olmad ve yabanclarn bile birbirlerinden bir Allah selm esirgemedii bir ehir halini alsn.

Paris'te, Seine Nehri'nin kysnda sakin bir gece. Gkyz kat kat derinleen bir lacivert derya halinde. Vakit ilerlemi olmasna ramen ehir cvl cvl. Uyumaya niyeti yok daha. Ve Fransz genler, ellerinde sandviler, sigaralar, ieceklerle oturmular kaldrmlara. Bazlar ayaklarn nehre sarktm, bazlar srtlarn birbirlerine yaslam. Konuuyor, akalayor, glyorlar. Ortalk turistten geilmiyor. Dnyann her kesinden yolcu kalkm gelmi buraya. Japon, Amerikal, Arap aileler yzlerinde saklamaya gerek duymadklar bir merakla dolayorlar. nsanlarda gzle grlr bir rahatlk var; beden dillerine yansyan bir rahatlk. Turistler bile birbirlerine selm veriyor, ayn tecrbeleri yayor olmann verdii yaknlkla tebessm ediyor. ki admda bir ak bir ift iliiyor gznze. Ya herkes ak bu ehirde ya buraya sadece aklar geliyor. Ve ben en "uykusu kam, oluunu ocuunu evde brakm, yalnz ve durgun" halimle bir kenardan usulca seyrediyorum bu manzaray. Paris'te dolaan hemen her stanbullu kadn gibi benim de iimde bir damar hafiften czz ediyor. Gnlm istiyor ki canm stanbul, gzelim stanbul da yle
sadece belli bal semtlerinde deil, her kesinde byle bir rahatla kavusun. Sokaklarnda kadnlarn gece vakti de olsa rahat rahat yryebildikleri, genlerinin aklarn zgrce yaayabildikleri, kimsenin kimseyi taciz etmedii, insanlarn gergin ya da phede olmad ve yabanclarn bile birbirlerinden bir Allah selm esirgemedii bir ehir halini alsn.
Belki diyeceksiniz ki, "yi de makyaja aldanmamak lzm. Ayn Franszlar kendi ilerindeki yabanc gmenlere eit davranmyor. lk bakta grnmeyen derin bir toplumsal ayrmcllk var orada." Ya da belki diyeceksiniz ki "Paris sokaklarnda hava yle eker erbet olabilir ama bu arada Fransz siyasetiler habire gerginlik retiyor. Trkiye'yi aka tekiletiriyor..." Belki de hakl olarak itiraz edeceksiniz: "stanbul gibi bir ehir yok ki yeryznde. Nasl bir baka ehirle kyaslarsn? Yapay bir karlatrma bu. Zoraki." Tm bunlara amenna. Hatta kimbilir belki kiminiz daha sert kacak, diyeceksiniz ki, "amma da kompleksli, zenti bir tavr iindesiniz. Paris'e gidip etrafa gpta ediyorsunuz.... Sonra da oradan buraya bakp yazyorsunuz. Osmanl'dan bu yana dinmeyen tipik aydn kompleksi....."
Btn bu laflar duyar gibiyim. Duyuyor ve anlyorum. Ama ben bu yazda yle byk makro meselelerden deil, kk, ufack bir zgrlkten sz ediyorum: Sokakta yryebilme zgrlnden!
ocukken balayan bir zgrlk bu. Sokakta oynayabilme imknyla gelen temel bir hak. Basit ama etkileri mr boyu sren bir kentsel ayrnt. Bugn orta yan gemi kime sorsanz benzer bir ikyet duyarsnz. "Bizim zamanmzda her akam sokakta oynardk. Kapcnn ocuu da apartman yneticisinin ocuu da her frsatta dar kard. Hep beraber bar ar oyunlar kurardk. Mahalle diye bir ey vard. Sokak diye bir ey vard o zamanlar. Anne babalarmz merak etmezdi. Ara sra balkondan bakarlard, o kadar. Oysa imdi byle bir ey kalmad. Artk kimse ocuunu sokaa brakamyor. Yeni kuak sokak nedir tanmadan byyor."
21. yzyl banda stanbul'da giderek daha fazla sayda ocuk darack bir apartman odasnda, kendi bana, televizyon ya da bilgisayar karsnda, yatlarndan uzak, d dnyadan kopuk ve sokaktan rkerek byyor.
Halbuki zgrlk sokakta balar. Demokrasi zihinlere sokakta yerleir. Farkllklarla birlikte yaama alkanl, hi kimsenin dnyann merkezi olmad idraki, ortak nezaket kalplar ve birbirine sayg sokakta renilir. Bir ehrin, bir lkenin insanlarn mutlu ya da mutsuz eden ayrntlar hep gndelik hayatn iinde sakldr. Birey olarak sokaklarla ilikimiz toplumsal dokumuzu etkiler. Pencereyi atmzda grdmz o darack yollardan ya da gn iinde getiimiz gzergahtan ibaret deildir sokaklar. Kltrn, medeniyetin tp tp atan damarlardr. nce ince, mavi mavi uzanrlar ehrin barnda. Binalar, antlar, mzeler, sergiler, kafeler tamam da, bir ehrin yaam kalitesinin asl gstergesi sokaklardr.
Banazlk kapal kaplar arkasnda rlr. Banaz insan kendini herkesin stnde grr. Kibirli, elitist insan camdan duvarlar eker kendiyle bakalar arasna. Soka sevemez. Zihin ve gnl akl ise sokakta ve sokaklarla byr. Sanat dediin sokak sevmemezlik edemez. Edebiyatn enerjisi ve ritmi sokaktan gelir. Resimler atlyelerde yaplr, filmler platolarda ekilir, mzik albmleri stdyolarda tamamlanr, romanlar evlerde yazlr belki ama sanatn her trls ilhamn sokaktan alr.
Trkiye'de hep siyaset ve ekonomi konumaktan, habire scak gndem tartmaktan, gndelik hayatmzn temel unsurlarna yakndan bakmaya bir trl frsat bulamyoruz. Bykehir Belediyesi keke bir kampanya balatsa. stanbul'un altyapsna, kprlerine ya da binalarna deil bu sefer sadece sokaklarna odaklansa. Kadnlarn sokakta daha rahat yryebilmeleri, ocuklarn sokakta oynayabilmeleri, vatandalarn ortak yaam kltrn gelitirebilmeleri iin.... velhasl sokaklarn elimizden kayp gitmedii bir gzel ehir iin kampanya... Sokaklar kaybedersek kltr kaybederiz.