 Kurtulu gn kutlamalarnn lt nedir?
Osmanl'dan Cumhuriyete, II. Abdlhamit'ten Atatrk'e, 20'nci yzyl tarihimiz yeniden yazlmay bekliyor. nk okul kitaplarnda sadece 'olay tarihleri' dorudur. Gerisi klliyen uydurmadr, saptrmadr, gizleme, kmseme ya da abartmadr.
Tabii 'yazlmay bekliyor' szn idealist bir saflkla kullanyorum. nk bunca yldr beyni ykanan halkmzn, gerei renmek isteyeceinden cidden kukuluyum.
Basit bir rnek vereyim.

Bu ayki 'Toplumsal Tarih' dergisinde ok ilgin bir konu var: Meer Atatrk ve nn, Antalya kentinin kurtulu gnn kutlamasna izin vermemi!
Akdeniz niversitesi'nden Faysal Mayak aratrmasna gre olay 1934 ylnda geiyor.
Kentin kurtulu gnn kutlamad fark edilince Ankara ile yazmalar balyor.
in ilgin yan Antalyallar dman igalinden ne zaman kurtulduklarn da bilemiyorlar.
nk... Antalya 28 Mart 1919 gn talyanlarca igal ediliyor. Ama igale kar bir direni olmuyor. Top tfek atlmyor. Derken 5 Temmuz 1921'de talyan askeri kenti boaltyor.
gal halkn zihninde derin izler brakmadndan, kentin boaltlmas 13 yl boyunca kutlanmyor.

Ancak 1934'te, herhalde kurtulu gn kutlayanlara gpta ettikleri iin olsa gerek, kollar svyorlar.
CHP Genel Sekreterlii'nden, Genelkurmay'dan alnan bilgiye dayanarak, "Siz 5 Temmuz 1934'te kurtuldunuz; kutlayabilirsiniz" mesaj geliyor.
Ama devreye ileri Bakanl giriyor.
Bakan kr Kaya imzal yazda, "Cumhurbakan Atatrk ve Babakan smet nn bu kutlamay uygun bulmamlardr" deniyor!
Niye? nk: 1) Antalya, 'harp yaplarak' geri alnmamtr. 2) Zaten kentliler de uzun yllardr kutlama yapmamaktadr.
Bylece kutlama hazrlklar yatyor.
Bugn ise Antalya, 5 Temmuz'u dmandan kurtulu gn olarak kutlamakta.

Baz Antalyallar, Toplumsal Tarih dergisine ve bana kzabilir. "Bunu hatrlatmaya ne gerek vard" diyebilirler.
Benim derdim Antalya ile deil elbette, stanbul ile... nk kurtulu gn asndan stanbul, Antalya'dan ok da farkl deil:
Dnya Sava'n kazanan Mttefikler, 13 Kasm 1918 gn stanbul'u igal etti. 'Mtareke Dnemi' denilen yllarda, Anadolu'ya silah ve adam karma faaliyetleri dnda kentte ciddi ve dzenli bir direni olmad. (Hatta bizim Fenerbahelilerin yapt gibi igalcilerle futbol bile oynand.)
Nihayet Lozan Antlamas imzaland (24 Temmuz 1923). Bunun zerine igalciler, tam da "geldikleri gibi", yani top tfek atmadan, hatta selam durarak, 6 Ekim gn kenti boaltt.

Bu adan bakldnda stanbul'un, Antalya'dan ne fark var? Atatrk ve nn'nn, kurtulu gn kutlamas iin gerekli grd, 'kenti harp yaparak geri alma' ilkesi, Antalya'da olduu gibi, stanbul da geerli deil.
Galiba stanbul'u kayran ifte standart uradan geliyor... 1) Simgesel nem: Kentin (eski) bakent olmas. 2) Etnik nem: Bilhassa Rumlarn igale byk destek vermesinin ardndan, Mslman Trklerin ykselen rvan ve ferahlama hissiyle kutlamalara balam olmalar.
Ne dersiniz; bu tip olaylar tarihimizi yeniden yazmamz gerektiine iaret etmiyor mu?
