Nato kafa nato mermer, derdik
  

Osmanllar, kurucu dedelerinin adyla anlagelmi bir hanedan. mr alt asr am bir imparatorluu kurdular ve yaattlar. Ben tarihteki adyla Osmanl domu ana-babann ocuuyum. Sze, Osmanll pek benimsemi gibi girdin, demeyesiniz diye yaptm bu hatrlatmay.
Ayrtrmay pek seven bir halktr bizimki. Mslman, Osmanly, Trk bile.. frsat bulduka ayr grmeye ve gstermeye almaktan da geri durmamtr.
Corafya ile tarih el ele vermi, eitli rklardan tunca benzer       -eski deyile- bir insan halitas, gnmzn deyileriyle karm, alam yaratmtr, demeyi severim. Hele mecliste mutaazzm ve mutaassp, yani fazla kibirli ve banaz bir milliyeti, rk misafir varsa.
Tartma hararetlenince gelir sra, k Veyselin drtlsne: Beni hor grme kardeim / Sen altnsan ben tun muyum / Ayn vardan var olmuuz / Sen gmsn ben sa mym?
tiraz tun kelimesine taklr; Senin tunlamak dediin katlamaktr; yani biz tun gibiyiz derken kaskat olduk mu demek istiyorsun? diyen biri kar mutlaka.
 Tunlamann bir anlam da katlamak deil ki, derim.
 Ya nedir? Talamak, sv halden kat hale geme deil mi?
 Deil! Orada sz konusu renk deiimidir. Hatrnzda kalsn diye sylyorum. Gnete yanana bronzlat dersiniz ya hani... Bronz, tunun frenkesidir. Teninin rengi sarard, kzard, karard anlamnda bronzlat denir. nk tun koyu sar bir alam.
Osmanl diye girdik lafa. mparatorluklar devriydi. Airetler ehirlere, ehirler derebeyliklere, giderek hkmdarlklara, imparatorluklara dnmt.
mparatorluklardan, denizcilii iyi deerlendirebilen mstemleke devletlerinin hkm altna girdi dnyamz. Gelimemilere sz geirmenin artlar deiti, byklerin says bir sre iin ikiye indi. Napolyonlarn, Hitlerlerin ryasn gerekletirmicesine glenen ABDnin de, bu konumun tadn karabildiini sylemek mmkn deil.
Btne bakmak, zaman zaman da olsa gerekli ve faydaldr.
Toplumsal bir dier kural, corafya ile tarih arasndaki, olmazsa olmaz etkileim.
Yaz sona ermeden, ukalalk damarmn bugn niye byle kabardn da syleyeyim size.
zlmez hale geldi sandmz nemli meselelerimizde olumlu kaprtlar var. Marifet, karamsarlklar arasnda kendine yol aabilen ltlar da vaktinde fark edebilmektedir. Deerlendiremiyoruz. Kendini nemli bilen budalalara benzer bir yanmz var. Corafya ile tarih bir olmu, siyas yapnz adalatrmakta daha ok gecikmeyin, diyor. Dnya ve blge atlaslaryla, merkezlerle olduu kadar evre blgelerle de doru drst ilgilenin, diyor.
 Yaadmz dnyay ve a grmezden gelmeyin, daha iyi anlamaya aln, diye haykryor adeta...
Neto kaphari der Rumlar, biz o deyimi Nato kafa nato mermer ekline sokmuuz. Ama unuttuk galiba, oktandr aklmza, dilimizin ucana nedense gelmez oldu.
htiyacmz var halbuki.

Adlar

* Harun zmen beni de rahatsz eden bir yanl telaffuza deinmi. TV spikerleri Azerbaycan adn yanl sylemekte mucizeler yaratyorlar, diyor. rnek veriyor: Azarbaycan, Azerbeycan, Azarbeycan... eidine bereket! Bir dedii de u:
 Bu yanllar yapanlar arasnda Dileri mensuplarna bile rastlanyor.

Ermeni ve Krt, iki sevgilim

Dn beni ok ilgilendiren bir haber vard Radikalde. Tam adresiyle Kltr-Sanat sayfasnda, Necmiye Alpayn kesinde. ki hanm bir olmu, bir kitap yazmlar; ad Torunlar. Beni heyecanlandrmak iin bu kelime yeter de artar bile.
Gelin grn ki kitabn ilgimi eken baka zellikleri de var. Ad, ilk alglamadan ok daha anlaml bir meseleyi iaret ediyor. Syleyeceim.
Yazarlarndan balayalm. Ben, Hrant ailesinin de avukat olan Fethiye etini, Anneannem adl hrikulde kitabyla tandm. Tipik Anadolu kadn olan o gzelim anneanne, bizim Ermenilerimizden biridir. Tatsz olaylardan sonra, aile bykleri Amerikalara gmek zorunda kalmken vatanndan ayrlmayan, ama Trk ve Mslman grnmek, bilinmek zorunluluunu da duyan Ermenilerden biri.
Fethiye etin bu gerei anneannesinden, baarl bir avukat olduktan ok sonra renir.
 Amerikaya gidiyorsun. Orada eskiden gm akrabalarmz var. Onlar bulabilir misin?
 Onlar dediin neyimiz olur?
 Annem ile babam mesela...
Tafsilata gerek var m? u insan evladnn bana gelmeyen var m, diye sormak lazm aslnda!
Fethiye Hanm, insan ve yazar olarak ok nemlidir benim iin. eitli sevimsizliklere sebep olmu, zlmez dm haline gelmi, devam edegelen milletleraras ve mzmin bir meseleyi, hakl haksz, kanl kansz kavgalar arasnda akl almaz bir ycelikle anlatr. Onun ve rahmetli anneannesinin dostlar, kardeleri olarak, eminim kitabn her okuyan, Fethiye Hanm benim kadar sevecektir.
Neredeyse asrlk bir kavga var tarihimizde ve hatrmzda. ok tarafl, insan soyunu hi de yceltmeyen kavgalar, zorlamalar, cinayetler. Fethiye etinin Anneannemi, bu feci tarihin benim bildiim tek gzel yandr. Anlatndaki gereklik duygusu kadar, asalet de etkiler insan.
Bu vesileyle size iki sevgimi sylemek istiyorum. ncesi de var. Ama u son yllarda, daha dorusu kitaplarn okuyal beri, benim en sevgili Krdm Mehmed Uzun, en sevgili Ermeni-lerim (son gnlerde anne olan gzel kzm Lerna ile) Fethiye etin hanmdr.
Necmiye Alpayn kesinde Aye Gl Altnayn da fotoraf vard. Torunlarn iki yazarndan biri. Onu da bir sre seyrettikten sonra kararm verdim. (Bilirsiniz ben gzme ok gvenirim.) Aye Gl Hanm, ok gzel olmayan bir kitaba ben yazdm demeyecek biri. Alp okuyacam kitap hakknda bir eyler rendim, ama okumadan lafn etmek istemiyorum. Konuuruz.


 