Godwin'in Kanunu'nu yazamam bir lke olmak.
Bu gazete iin Ankaraya tandm ilk yllarda, Ankaray neden sevmediimi soranlara hep Bu ehir beni fakirletiriyor cevabn verirdim.
Birka kez yazdm, tekrar da edeyim: Fakirlikten kastm maddi fakirlik deildi, daha ok entelektel fakirlikti. Ankara, neredeyse siyasetten ibaret bir ehirdi o zamanlar (imdi deil mi?) ve orada siyasetten, onun da ok dk bir formu olan siyasi dedikodudan baka bir ey konuamazdnz (imdi farkl m?) ve konuacak kimseyi de bulamazdnz; sizi grenler hemen siyaset dedikodusu sormaya balarlard.
Bir zamanlar Ankara iin sylediklerimi bugn Trkiye iin de sylyorum maalesef: Sloganlarla dnp konuan, hap haline getirilmi siyasi tavrlardan ibaret hale gelmi, birbirimize kar keskin dmanlklar besleyen insanlara dntk bu lkede.
lkenin byk bir blm bu durumdan memnun olabilir veya baka trlsnn, sloganlar ve siyasi tavrlardan ibaret olmayan bir hayatn mmkn olabildiininin farknda olmayabilir. Ben yle deilim.
ok ama ok rahatszm. zellikle de hibir konuda derinleememekten ok ikyetiyim. Bilgiyle kimsenin ilgilenmemesinden, onun yerine sloganlarla durumun idare edilmesinden ok ikyetiyim.
Arada nefes aldm yerler var. Bunlardan biri, Yldrm Trkerin bu gazetede her cumartesi gn yazd yazlar. Trkerin pazarlar Radikal 2 ve pazartesileri ana gazetede yazd yazlar da elbette ok kymetli ama ben cumartesi yazlaryla gerekten nefes alyorum, siyaset dnda da nemsenecek konular olduunu birinin bana, bize gstermesini deerli buluyorum.
***
lkemizde eli kalem tuttuu dnlen herkes gnn birinde ke yazar olduundan veya olmak istediinden herhalde, yalnz ve gzel lkemizin kanaat nderleri denen grubu da bu ke yazarlarndan oluuyor.
Bu grup, lke nfusuna oranlandnda ok minik bir kalabalk olsa da, sesi ok kan, sesi ok iitilen ve nedense syledikleri nemsenen bir grup.
Bu grup da kendi iinde fena halde blnm, o dediim sloganlarla tartr ve kendi saflarna ayrlm durumda.
Eskiden bu lkede en kolay kullanlan sfatlardan biri vatan haini idi. Birisi aykr bir laf m etti, hemen vururlard boynuna vatan haini yaftasn, Ali Kemal yaftasn, Mtareke basn yaftasn. Bu hakaretlerden paym az almadm ben de.
imdi birilerine hain deme alkanl bir yandan srerken (geenlerde babakan da ke yazarlarna Devlet ve millet dman dedi mesela) yeni yeni yaftalar da ortaya kt. Askerci deniyor mesela, Ergenekoncu deniyor, Liberal deniyor, Demokrat deniyor, bir sr ey deniyor.
***
Geenlerde bir Amerikan gazetesinde, bizdeki gibi medyaya yansyan tartmalarn oralarda daha ok internet zerinde yapldna ilikin bir yaz okudum.
nternette haber gruplarnda, bloglarda ve sohbet odalarndaki tartmalarn yapl biimi ve kullanlan sfatlar konusunda Trkiyede gazete ve TV ortamnda yaplan tartmalarn seviyesi ve kullanlan sfatlar arasnda bana gre dehet verici benzerlikler vard.
Hatta o yazdan, bu eit tartmalara ilikin 1990 ylnda ok elenceli bir tanmlama yapldn ve bu tanm iin internet ansiklopedisi wikipediada bir sayfa olduunu da rendim.
Mike Godwin isimli bir kiinin 1990da yapt bir gzlem bugn Godwins Law-Godwinin Kanunu adyla biliniyor. Kabaca evirmeye alaym: Usenet zerinde yaplan herhangi bir tartma uzadka, Hitler veya Nazi analojisinin yaplma ihtimali 1e yaklar.
Gryorsunuz, bir konuda bir tartma balyor. Laf uzadka uzuyor. Derken bir taraf dierini Nazi olmakla suluyor, bu analojiyi kullanyor. Tartmann uzamas, bu analojinin kullanlma ihtimalini yzde yze yaklatryor.
Etrafnza bakn: Bizdeki btn tartmalarda lafn bir biimde vatana ihanete, Ergenekonculua, libolua, szde demokratla vs. yaftalara geldiini grrsnz. En sonunda bir taraf dierini byle sular.
***
Sylememe bile gerek yok herhalde, byle yaftalamalar aslnda tartma bitirici eylerdir. O andan itibaren karlkl konuma imkn ortadan kalkar, bir taraf dierine Sen vatan hainisin ben seni neden dinleyeyim ki demi olur. (Vatan haini lafnn yerine istediiniz baka bir yaftay sein.)
Veya, bana gre daha yksek olaslkla, bir taraf dierine vatan haini dediinde, aslnda o tarafn o konuda syleyecek bir eyi kalmamtr, son are olarak elindeki desteden joker kart olarak bu yaftay kartr.
***
Bilgiye bo verip her konuyu sloganlar dzeyinde halletmeye almann bana gre en byk sakncas, lkenin bu sloganlar dzeyinde kamplara ayrlmas.
Karlkl kamplar oluunca, diyelim bir tarafa Fenerbaheliler bir tarafa Galatasarayllar geince, kavga ve mcadeleden baka bir eyin olma ihtimali de ortadan kalkyor; nk ne Fenerliler ikna olup Galatasaraya sempati besler hale gelebilirler ne de bunun tam tersi olabilir, taraflar kendi tribnlerinden birbirleri aleyhine barr dururlar ancak.
Bugn Trkiyede ulatmz yer maalesef byle. En azndan medyann bize yanstt Trkiye byle bir Trkiye: Diyalog yok, grip as dahil her konuda kavga var.
Byle bir lke de, kimse kusura bakmasn, s bir lkedir ve iinde yaayanlar fakirletirir.