Piyasa IMF'yi takmyor ama

Eskiden IMF heyeti bakannn kan kaldrmasyla hop oturup hop kalkan piyasa, artk IMF'yi takmyor. IMF yetkilileri saatler sren toplantlar sonrasnda bizim yetkililerle pek bir anlamaya varamadlar. Daha dorusu imdilik askya alnm bir grnm zerinde mutabakata vardlar. Bylece AB ile yar yarya askya alnm bir mzakere apasnn yanna IMF ile yar yarya askya alnm ikinci apa eklenmi oldu. Eh bu kadar ipucundan sonra siyasal istikrar da eskisi kadar gl olmadna gre darda oluacak bir dalgalanmann Trkiye'ye etkisinin ne olacan hesaplamak da size dyor. Buna karn piyasalar buna aldrmyor. Herkesin dikkati ABD'de, Japonya'da, in'de ne olduuna odaklanm durumda. Oralarda bir sorun olmad srece IMF'yi takmamakta hakl piyasalar. nk IMF, ieride ilerin eskisi kadar iyi gitmediini aklamay seim sonrasna ertelemi durumda.
aramba gn stand-by dzenlemesine ilikin gzden geirmeyle ilgili olarak IMF sitesinde yaymlanan aklamada birka nemli nokta var. (1) Kamu harcamalarnn program hedefleriyle tutarl kalmasn ngren nlemler alnmas konusunda hkmet yetkilileriyle grmelerde olduka ilerleme saland vurgulanyor. (2) Merkez Bankas'nn uygulad dezenflasyon stratejisi ve para politikas destekleniyor. (3) sosyal gvenlik reformunun gerekletirilmesi, gelir ynetiminin glendirilmesi ve bankaclk kesimi reformundaki bir sonraki admn atlmasnda hkmet yetkilileriyle anlay birliine ulalm olduu aklanyor. (4) KT'lerin, programn mali hedeflerine katksn garantiye almak iin baz ek nlemlere bavurulmas gerektiinde hkmetle mutabakat saland ve hkmetin bu konuda nmzdeki gnlerde seenekler zerinde alma yapaca belirtiliyor.
Bunlarn ne anlama geldiini tek tek amaya alalm: (1) Vergide indirim olmayacak, hatta yeni vergiler gelebilir. Harcamalar azaltlacak. (2) Merkez Bankas'nn izledii ama izlemediini ne srd yksek faiz, dk kur politikas devam edecek. (3) Sosyal gvenlik reformu yaplacak, vergi dzenlemeleri getirilerek vergi d alanlar ele alnacak. (4) Bata enerji sektrndekiler olmak zere KT rnlerinin fiyatlarna zam yaplacak.
Devlet Bakan Ali Babacan, Trk - Amerikan adamlar konseyi yllk toplantsna katlmak zere ABD'ye gitti. Gitmeden nce yapt basn toplantsnda IMF'ye verilecek niyet mektubunun ana izgilerinin belli olduunu syledikten sonra IMF ile grmelerde sorun olan dzenlemeleri ylece aklad: (1) 49 ile verilen teviklerdeki yeni almlar, (2) Geici iilerin daimi kadroya alnmas, (3) Emekli maalarnda btede ngrlenin zerinde verilen artlar, (4) Sosyal gvenlik reformunun gecikmi olmas, (5) Salk giderlerinde bte limitinin almas. Bunlarn yaratt sapmann GSMH'nn yzde 0.6's kadar olduunu vurgulayan Babacan bunlarla ilgili nlemler zerinde anlatklarn syledi.
Babacan'n aklamalarnda dikkati eken teki balklar unlar: (1) Faiz d fazlann inmesini bekleyenler hayal kurmasn, tam tersine faiz d fazla yzde 6.5'den yzde 6.8'e kacak. (2) Sosyal gvenlik reformu seimden hemen sonra karlacak, (3) IMF'nin yapt gzden geirme henz bitmedi. Mays ay iinde sonlanmas bekleniyor. Bu son cmlenin anlam u: Gzden geirmenin noktalanmas iin cumhurbakanl seimi beklenecek.
Gzden geirmenin tamamlanmasnn bu kadar ertelenmesi ilk kez oluyor. Grntye baklrsa bizim taraf grmenin kapan tarihi olarak cumhurbakanl seimlerini beklemeyi nermi, IMF de aresiz bunu kabul etmi. IMF, anlaamadk deyip gitse piyasa karacak, anlatk dese itibar kaybedecek, en kolay sorunu ertelemek. Trkiye, son bir ka aydr zaten her eyi erteliyor. IMF de piyasay bozmamak iin bu havaya uymu grnyor. Piyasa IMF'yi belki eskisi gibi takmyor ama IMF, piyasay eskisine gre daha ok takyor. 