Byme iyi grnmyor

Geen hafta iinde aklanan sanayi retimi byme oranlaryla birlikte 2006 ylna ilikin drdnc eyrek ve dolaysyla yllk byme beklentileri olduka bulank bir grnm ald. 2006 ylnn toplam sanayi retim endeksi ortalamas 138 ile geen iki yln zerinde tamamland. Drdnc eyrek de 141'lik bir ortalamayla yine nceki iki yln nnde. Buna karlk aylk sanayi retim endeksi deiimi yl ortalamas yzde 6 olurken 2005'in (yzde 5.6) zerinde ama 2004'n (yzde 10) olduka gerisinde kald. Yl byle olmakla birlikte son eyrekte farkl bir grnm var. 2006 ylnn son eyreinde aylk sanayi retim endeksi ortalamas yzde 5.6 kt. Bu oran 2005 iin yzde 8.5, 2004 iin yzde 4.5 idi. malat sanayi retim endeksi de benzer bir grnm iziyor. 2006 ylnda imalat sanayi retim endeksi ortalama yzde 5.7 artarak 2005'in (yzde 5.1) zerinde ama 2004'n (yzde 10.7) olduka gerisinde kalm bulunuyor. Son eyrekteki durum biraz farkl. malat sanayi retim endeksi 2006 ylnn son eyreinde 2005'e gre dk, ama 2004'e gre yksek gereklemi bulunuyor.
Sanayi bymesi iin baktmz bir baka gsterge imalat sanayisinde kapasite kullanm oran. 2006 ylnda bu oran ortalama yzde 81 olmu. 2005'de yzde 80, 2004'te ise yzde 82 idi. Demek ki imalat sanayisi 2006 ylnda aa yukar nceki iki yldaki kapasiteyle alm. 2006 ylnn son eyreinde yzde 82.3 ortalama kapasite kullanmna km olan imalat sanayisinin bu oran da yine nceki iki yln oranlarna ok yakn bir yerde bulunuyor.
Sanayi retimine ilikin bu oranlar ele alp baktmzda sanki drdnc eyree ilikin ekonomik bymenin de yzde 5 ile 6 arasnda bir yerde kacan sylemek mmkn gibi grnyor. Buna karlk sanayi kesiminin toplam GSYH'daki yerinin yzde 30 dolaynda olduunu dikkate aldmzda ve dier kesimlere, yani tarm ve hizmetler kesimlerine ilikin verilerin de ok olumlu bir grnm tamadn gz nnde bulundurduumuzda bunu sylemenin mmkn olmadn dnyoruz. Tarm kesiminde havalarn yasz gitmesinin yaratt bir retim d sz konusu. Her ne kadar Anadolu'da gecikmi yalar bu olumsuz gidie bir miktar olumlu katk yaratm olsa da Trakya'da durum yle deil. Dolaysyla tarm retiminde nemli bir dme bekleniyor. Tarm kesiminin GSYH'daki paynn yzde 10'lara dm olmas buradan kaynaklanacak olumsuzluklar nemsiz grmemize yol amamal. nk tarmn sanayiye ve ticarete katks ok fazla. te yandan GSYH'nn yzde 60'larla en byk payn oluturan hizmetler kesimi de geen eyreklere gre skntl bir dnem yaad. D ticaret verileri bunu ortaya koyuyor. hracatn yansra ithalatn da ciddi biimde gerilemesi nemli lde srpriz oluturdu. Trkiye uzun yllar sonra ilk kez aralk aynda, kasm ayndan daha dk bir d ticaret hacmiyle karlat. thalattaki bu d GSYH'nn nemli bir bileeni haline gelmi bulunan ithalat vergilerinde de d birlikte getirecek.
2006 ylnda 2005 ylna gre, kurulan yeni ticari irket saysnda yzde 8 art olurken, kapanan irket saysnda yzde 33 orannda art olmu bulunuyor. Bu da hizmetler kesimini etkileyecek bir gsterge. 2006 ylnda Trkiye'ye gelen yabanc turist saysnda ve yaptklar harcamada 2005 ylna gre d var. Turistlerin harcamasnda nceki yla gre ortaya kan bu d yine hizmetler kesiminin retiminde de bir d anlamna geliyor.
Btn bu veriler, eer TK'in sk sk sanayi retim endekslerinde yapt gibi gemie dnk baz dzeltmeler sz konusu olmazsa, bize 2006 son eyreinde bymenin olduka dk kacan gsteriyor. Bu d 2006 yllk ortalama bymesini belki ok aalara ekmeyecek ama bymedeki sknty 2007'ye de tayacak gibi grnyor.