 Cumhuriyetimizin ergenlik ann balangc m?
Dersim olaylarnn zn anlamakta zorluk eken sadece Onur ymen deil ki...
Ahmet Trk TBMM'de "Alm" grlrken "Gemite Frat'n dousunda olanlar Frat'n dousunda kalsn diye aba gsterildi" demiti ya...
Frat'n batsndaki ka kii ikisi de rahmetli olan hsan Sabri alayangil'in anlattklarn veya Muhsin Batur'un anlatamadklarn bilip, hatrlyordur ki?
Batur "Anlar Ve Grler"de gen bir subay olarak katld harekt hakknda yle demiti:
- Gnlerden bir gn Alaymza emir geldi... tren yolu ile Elaz'a intikal edilecek, bir sre orada eitim grdkten sonra o zamanlar Dersim denilen blgeye gideceiz. Tren yolculuumuz 40 kiinin paylat kapal yk vagonlarnda pek ilkel ve zor koullar altnda gerekleti, Elaz'n biraz uzanda Harput'un eteklerinde adrl ordugh kurduk ve bir mddet sonra ilk durak Pertek olmak zere harekete getik ve iki ay akn bir sre zel grev yaptk. Okuyucularmdan zr diliyor ve yaantmn bu blmn anlatmaktan kanyorum.
Muhsin Batur kendisi ile iftehavuzlar'daki evinde yaptm grmelerden birinde, anlarnda anlatmaktan kand dnemde yaadklarn ve tank olduklarn bana anlatmt.
Ben de bunlar belleimin derinliklerine gmerek yazmaktan kanmtm.

Ergenliin balangc
Taraf'ta Aye Hr de 1931'de Birinci Umumi Mfetti brahim Tali'nin nerdii yntemi onun raporunu alntlayarak hatrlatmt.
A- Btn Dersimin harile mnasebetini kat ederek (keserek) bu yzden taarruzlarna ve ticaretlerine mani olmak, a kalacak halk zamanla kendiliinden ilticaya icbar etmek (zorlamak) ve u suretle Dersimi fenalardan tahliye.
B- Her taraf esasl surette kapadktan sonra ihata enberini tedricen darlatrmak ve fenalklardan dolay yakalananlar derhal Dersimden karak Garba atmak ve serpitirmek.
imdi Onur ymen'in sylediklerinin yaratt sosyo-politik ok sonucu sadece Frat'n dousundakilerin yaadklar ve kuaktan kuaa aktarlan bilgileri, Bat'daki bizler de hem hatrlyor hem de reniyoruz.
Bazlarna gre bu durum Cumhuriyetimiz iin "Ergenlik a"nn balangcdr da.
Kendi tarihimizle yzlemekten korkmamak ve bu tarihte yer alan hatalar tekrarlamamak srecine girilmitir.
"Cumhuriyet" veya "Rejim" kavramlarnn bu corafyann farkl blmlerindeki insanlar iin ok farkl anlamlar ifade etmesinin belki sonu gelmektedir.
Ortak zeminin "Demokrasi" ve "nsan haklar" olduu bir dnemin balang srecinde bulunmakta olabiliriz yani.
Ama bilelim ki, gerek tarih yerine resmi tarih eitimi alanlar iin yeni durumu kabullenmek kolay deildir.

Bynn bozulmas
Tpk Cahit Stk Taranc'nn "lmden Sonra" iirindekine benzer duygular, belirli kesimlerde herhalde yaanmaktadr. "ldk, lmden bir eyler umarak.
Bir byk bolukta bozuldu by.
Nasl hatrlamazsn o trky,
Gk paras, dal demeti, ku ty,
Altmz bir eydi yaamak.
imdi o dnyadan hibir haber yok;
Yok bizi arayan, soran kimsemiz.
ylesine karanlk ki gecemiz
Ha olmu, ha olmam penceremiz;
Akar suda aksimizden eser yok"
Burada sorun CHP yneticilerinin Onur ymen'e nasl davranacaklar noktasndan daha teye boyutlar ieriyor.
nemli olan CHP'nin kendisini 1930'larda kabul edilebilen sylemlerden kurtarp kurtaramayacadr.
Eer bu sre salkl biimde srdrr ve CHP gerek "asker-siyaset", gerekse "demokrasi-laiklik" ilikilerinde aa, oulculua, sivillie uygun yaklamlar benimserse, yaananlar bu nemli siyasi organizmann yeniden douuna vesile olabilirler.
Dileriz olaylar bu ynde geliir. 