FENER Rum Patrii Bartholomeos, 24 Aralk'ta Asl Aydntaba'a verdii rportajda yle diyor: "Diyorlar ki, ibadet zgrl var. Evet, ibadet zgrl var ama mmin yok. nk Rum cemaati gitti, gnderildi. 1964'te 12 bin Rum, Yunan vatanda, Kbrs yznden 24 saat iinde snrd edildi. 1955'te 6-7 Eyll oldu. 1955'te krldk. Kiliseler yakld. Ben talebeydim o yllarda Heybeliada'da. Yaz olduu iin memleketim Gkeada'daydm. Oray da kracaklard ama dnemin Gkeada metropoliti bir eyler duymu. Valiyi arad. anakkale Valisi, Gkeada'da kym engelledi. Ama burada evlerimiz, dkknlarmz, kiliselerimiz yakld, ykld. Rum mezarlar talan edildi. Kemikler karld. Halar krld. Gz Sancs filmini grdnz m?"
Bu szlerin zellikle "badet zgrl var ama mmin kalmad" ksm, gayet i paralayc bir geree temas ediyor. Bartholomeos ne kadar farknda bilmiyorum ama ifade ettii hazin durum, Ruhban Okulu'na giden yolun almasn salayacak bir durum. Bartholomeos bu durumu daha sk vurgularsa, hatta okulun almas ihtimalinde mevcudun "zaten" ok snrl olaca noktasnda ikna edici vaatler verirse, okulun almasnn nne gerilen kaln perdeler aralanr diye dnyorum. nk neredeyse
evrensel bir tutum vardr, ki Trkiye de bu tutumdan zde deildir, o da verilmi zgrlklerin, o zgrlklerden yararlanacak olanlar tehdit yaratmayacak bir sayya dtkleri zaman yrrle girecei gizli kuraldr. Bir zgrlk, o zgrlkten hayati sonular domayacana emin olunduktan sonra hayatiyet kazanr, hayati tartmalarn, o tartmadan hakiki bir sonu kmayaca zamana dek ertelenmesi gibi. Baz nlemlerin Hitler, Yahudilerin yarsn yaktktan sonra, Ku Klux Klan epey siyah ldrdkten sonra alnmas gibi. Talep sahiplerinin nitelik olarak "tehdit yaratmyor olmalar" hi nemli deildir, nemli olan saydr, niceliktir. Cemaat azalm, kolu kanad krlm,  be renci de din adam olmak iin varsn Ruhban Okulu'nda okuyuversin artk... Ayn hesap tm lke apndaki bartl says 1000 kadar bir sayya indiinde, Anayasal bir hak olan din, vicdan ve dnce zgrl yrrle girecektir, mjdemi isterim.
Diyeceim o ki, Heybeliada Ruhban Okulu, Kbrs meselesinden dolayl olarak etkilendi ve kapatld aklamas da, "Yunanistan da cami yapmyor efenim" gerekesi de ikna edici deil. Elbette asl korkulan, Heybeliada Ruhban Okulu'nun almas itibaryla dardan renci ithal edilmesi ve akabinde Fener Rum Patrikhanesi'nin bata Rumlar olmak zere birok Ortodoks iin cazibe merkezi haline gelmesi ve stanbul'a yeni yerleimler olmas. Giderek Batl devletlerin mdahalesine uygun bir nfuz alan olumas. Batl devletlerin, belirli bir sayya ulam dini cemaati, iilerimize karma bahanesi haline getirmesi. Bunun insan haklaryla ilgili her olumlu admnn karln daha ok karmaa, daha ok mdahale olarak alm, tarihe her baktnda bu ac gerei grm ve varln idame ettirme arzusunu bu korku zerine ina etmi "ulus devlet" mant iin ne kadar endie verici olduunu grmek zor deil.
Tamam, belki endieler de o kadar yersiz deil. Bazen korkular tam da korkulduu yerden baa gelir. Ama bakmak lazm. nsan hak ve zgrlkleri konusundaki almlar yznden mi gerek olur korkular, yoksa o korkulara yaslanarak bir hayli hakszlk, bir hayli zulm yaplm olduundan m? ok ge kalnm olmasndan ve atlan admn tarihin o evresinde artk kimseyi tatmin etmemesinden mi? Bakmak lazm...

