BERLN - Alman Yeiller Partisi ebakan Claudia Rothla Almanya Trkiye iliiklerini konuuyoruz. Ulrike Dufner, Heinrich Bll Vakfnn Trkiye temsilcisi. Sabahleyin otelde birlikte Alman gazetelerini kartryoruz. Ulrike, aknlk iinde Birinci sayfada PKKllarn dadan iniiyle ilgili haber yok diyor. Sonra gazetelerin i sayfalarna yneliyor, orada da bu haber birok gazetede yok.
lgin deil mi? Almanya, Krt sorunuyla en ok ilgilenen lkelerden birisi deil miydi?
Bu nedenle iki lke arasnda ciddi sorunlar da kmam myd? Claudiayla birlikte Berlinde konumac olarak katldmz Heinrich Bll Vakf tarafndan dzenlenen toplantnn konusu da Trkiyenin d politikasndaki deiim.
Yani son gelimeleri konuacaz.
Bu gelimeleri konutuumuz Almanyada medyann, siyasetilerin belki de kamuoyunun Trkiyeye, lkemizdeki tarihi nemdeki gelimelere ilgisizlii bir paradoks deil mi? Bu soruyu Trkiyeyi ok iyi tanyan Claudia Rotha soruyorum. Rothun cevab zetle yle: ok uzun zamandan beri Almanya d siyaseti geri plana atm durumda.
Bizim koalisyon orta olduumuz hkmette Yeiller Partisinin liderlerinden Joschka Fischer Dileri Bakanyd. Ondan sonra d politika giderek nemsiz bir konu haline getirildi.
Almanyada u anda hkmet kurma grmeleri sryor. Babakan Angela Merkelin partisi Hristiyan Demokratlarla, Hr Demokrat Parti arasnda nmzdeki gnlerde koalisyon kurulmas bekleniyor. Merkel, bandan beri Trkiyenin AB yeliine kar tutum alyor. Daha nceki koalisyon orta Sosyal Demokratlarn itiraz nedeniyle Merkel hkmeti aktan Trkiyenin yelie kar kamamt.
Almanyaya egemen olan hava, bugn gemie gre daha ok Trkiyenin AB yeliine kar. Bu isteksizlik mi Trkiyedeki gelimelere medyann ilgisizliine neden oluyor diye sorduumda, u cevapla karlayorum: Evet bir nedeni bu. nk Trkiyedeki demokratikleme belli ki Almanyadaki iktidarn u anda pek de derdi deil. Ayrca Almanya i siyaset girdabnn iine girmi durumda. Dnyada ne olup bittiiyle doru drst ilgilenmiyorlar ki, Trkiyeyle ilgilensinler. Darda Afganistanla ilgileniyorlar, nk orada askerleri var.
***
Aslnda, bu sorun yalnzca Almanyann deil, Fransann da sorunu. Avrupa Birliinin bu iki etkili lkesi Trkiyenin AB yeliine kar karken, AByi de iine kapatan, ABnin kurulu ilkelerine aykr hareket eden bir yne srklyorlar.
Almanyada bu ilgisizlik srerken, Trkiyeyi ziyarete gelen ABDnin bir nceki dneminin Dileri Bakan Colin Powell, son dadan inilerle birlikte ortaya kmas muhtemel olan gelimelerin, yalnz blge asndan deil, dnya asndan da etkili sonular olacan sylyordu.
ABDnin Obama ynetimindeki yeni vizyonu, ABnin ii kapanmac eilimleri karsnda daha farkl ve daha etkileyici bir siyaset olarak ortaya kyor. Obama, slam dnyasna eski kamplamay yumuatmak istediini syleyen mesajlar yolluyor ve olumlu yeni bir iklim yaratmak istiyor.
Bu hedefleri iin Trkiyeyi nemsiyor, Trkiyenin komularyla ilikilerini zmesi noktasnda
destek verdii gibi, Krt sorununun zm noktasnda da Trkiyeyi tevik ediyor.
Avrupada bir misyon daralmas yaanrken ABD daha vizyonlu bir lke olarak blgede ne kyor. Bu nedenle Obama, Erdoan ABDye davet ediyor ve blgeye ilikin politikalar konumak istiyor.
Trkiyenin d politikas da i politikas da en canl dnemini yayor. Ermenistan, srail, Irak, Suriye, ran hatta Yunanistanla yeni ilikilerin, daha kalc ilikilerin yaanaca yaand bir dnemden geiyoruz. Btn bunlarn Trkiyeyi blgede daha etkin bir g konumuna getirdii da ayr bir gerek.
ster istemez bu deiim ierdeki gelimeleri de birebir etkiliyor. Aslnda ierdeki deiim
potansiyeli belki bir anlamda da yansyor.
D politikay ekillendiriyor.
Burada dikkat ekici olan Avrupadaki kaytszlk. Bu kaytszlk ne gibi sonular douracak? Claudia Rothla u noktada birleiyoruz: Byle giderse Almanya ve AB dnyadaki eski etkisini kaybedebilir, kendi kurulu ideallerine aykr bir biimde iine kapank bir siyasetle vizyonunu kltebilir.
Trkiyenin AB yelii tartmas giderek ABnin geleceine ilikin bir yeni durum yaratyor.