Bu lke hkimlerden ok ekti. Kendisini hkim sanan atanmlardan da...
 askeri darbe sayesinde hkimlerin bazlarn daha iyi tanma frsat bulduk... 27 Mays 1960 sonrasnda bu lkenin seilmi Babakann astlar. Dileri Bakann ve Maliye Bakann da... Onlara kalsa 15 Demokrat Partiliyi asacaklard.
Sonra ayn gri adamlar 12 Mart 1971de de sahneye ktlar. Deniz Gezmi, Hseyin nan ve Yusuf Arslan astlar. Elleri titremedi; yaptklarn kanun adna, hukuk adna yaptklarn sylyorlard.
Sonra 12 Eyll 1980 geldi. Kara cbbeli adamlar bu kez daha acmaszd. 50 genci astlar. Tabii btn bu idam kararlarn onaylayan Yargtaylar da vard... Onlar st yargyd, hukuk olarak tanmladklar bir eyi uyguluyorlard.
Doan z tanr msnz? Bu lkenin yrekli ve demokrat savclarndan birisiydi... Kontgerillay aratrmaya kalkmt.
1978 ylyd. smi, cismi bilinen katil silahn onun zerine boaltt. Katil yakaland. Suunu itiraf etti. Tanklar onu tehis ettiler.
Yarglayan mahkeme onun suunu sabit grerek idama mahkm etti. Dosya Askeri Yargtaya gitti.
nce ekilden bozdular. Savcnn itiraz zerine dosya Askeri Yargtay Ceza Daireleri Genel Kurulunda grld. Durumada 15 yksek hkim bulunuyordu. Sekiz tanesi yeterli delil olmad gerekesiyle katilin beraatine karar verilmesi ynnde oy kulland. Yedisi ise suu sabit grmt. Katil Askeri Yargtay kararyla ve bir oy farkla beraat etti.
Dosya asl sreci yrten mahkemenin nne geldi. Mahkeme yle verdi kararn: Elimizdeki deliller, tank ifadeleri, belgeler sz konusu kiinin bu cinayeti ilediine ilikin kesin kanat oluturuyor. Ancak Askeri Yargtayn kararna uymak zorunda kalarak beraate hkmediyoruz.
Askeri Yargtayn katili beraat ettiren yelerini, hangi vicdanla ve hukuk anlay ile byle oy kullanabildiklerini hep merak ettim. Askeri darbe dnemi olduu iin birileri onlarn kulana bir eyler mi fsldamt acaba?
Byle bir kararn verilebilmi olmasn baka ekilde aklamak pek kolay grnmyor bana.
***
Ben ne hkimler, ne savclar tandm eklinde bir ifade kullanmam yerden ge kadar hakl klan zenginlikte bir yaam deneyimim var. rnein 12 Mart 1971 dneminde, bir hkim, beni Trkiye i Partisi davasnda rgt yneticiliinden sekiz yla mahkm etmiti. Halbuki ben TPte hi yneticilik yapmamtm. 1970 ylndaki kurultaya delege olarak katlm ve delege olarak konumutum. O konumam o zamanki anlaya gre komnizm propagandas kapsamnda deerlendirilebilirdi. Ama mahkeme yneticiliime hkmetti, Askeri Yargtay da bu hkm onaylad. Yani, reel bir temeli olmayan bir sutan hkm giydim.
O hkimle yine o dnemde baka bir soruturma iin karlatmzda yle dedi: Yahu Oral, senin hkmnn onaylanmasn hi beklemiyordum. nk sen ynetici deildin. Ben akn akn onun yzne bakp, Ama karar siz vermitiniz dedim. Cevab daha rktcyd, Evet ama bir ksmnn Yargtaydan dneceini dnerek byle bir karar vermitik.
Buras Trkiye... Hrant Dinki, Diyaspora Ermenilerini eletiren yazs nedeniyle Trkle hakaretten mahkm eden de bu lkenin hkimleriydi...
***
Gemite yaadmz bu tr deneyimlerin ve onlara yol aan anlayn tarihe gmld hissine kaplanlar olabilir...  Ama bu anlay, varln, pek bir deiime uramadan srdryor. Orhan Pamukla ilgili verilen Yargtay karar, onun egemenliini srdrdn gsteren rneklerden sadece biri.
Orhan Pamuk Burada 30 bin Krt ldrld,
1 milyon da Ermeni. Ve neredeyse kimse bundan sz etmeye cesaret edemiyor dedikten sonra, Kemal Kerinsiz ve evresinden bir grup, kendilerine hakaret edildii gerekesiyle bavuruda bulunmulard.
Mahkeme, zel bir kiinin kastedilmedii gerekesiyle tazminat davas aan kiilerin talebini reddetti. Sz konusu kiiler Yargtaya bavurdular. Yargtay da kiilerin talebini hakl bularak mahkemenin kararndan dnmesi ynnde balayc saylacak bir karar ald.
Eer zamanam gereklememi olsayd, yalnzca bu kiiler deil her Trkiye Cumhuriyeti yurtta Orhan Pamuk hakknda dava aacak ve tazminat alabilecekti. Durum bundan ibarettir.
71 milyonun Orhan Pamuktan tarih konulu bir deerlendirmesi nedeniyle tazminat alabileceine hkmeden hkimler bende iddetli bir merak uyandryorlar. Hangi mantk, hangi hukuk, hangi vicdan ve hangi aklla byle bir karar verebilmi olduklarn anlayabilmeyi ok isterdim.
Byle bir kararn alnd bir lkenin hukukunun dnce zgrl ya da ifade zgrl ile uzaktan yakndan herhangi bir balantsnn olduu, en iyimser yaklamla bile iddia edilemez. Hukuun bu kadar eilip bklebildii, bu kadar keyfi bir hale getirilebildii bir ortama tahamml etmek zorunda kalmay hibirimiz hak etmiyoruz.
Biz neler grdk ki diye cevap verebilirsiniz.
Ama artk yetti