Buzlar nasl erir?

srail Sanayi Ticaret ve alma Bakan Binyamin Ben Eliezerin dn balayan Ankara ziyareti, Trk-srail ilikilerinin durumunu gndeme getirmi bulunuyor.
Bu srailli bir bakann Davos krizinden bu yana Trkiyeye gerekletirdii ilk gezi olmas bakmndan, nemsenen bir gelime. Ancak ziyaretin, ilikilerin olduka souk ve durgun olduu bir zamana rastlad da ak.
Gazze olaylarndan sonra Trkiyenin sraile kar sert bir tavr almas, Babakan Erdoann eitli vesilelerle konumalarnda ar ifadeler kullanmas, daha nce tasarlanan baz st dzey ziyaretlerden vazgeilmesi, srailin Anadolu Kartal tatbikatndan dlanmas gibi olaylar iki lke arasnda souktan da te, zaman zaman gergin bir hava yaratmtr. Bu arada srail Babakan Netanyahu ile Dileri Bakan Liebermann Trkiye kart demeleri bu gerginlii daha da artrmtr.
Ben Eliezerin ortak bir ekonomik toplant vesilesiyle yapt imdiki ziyareti iki lke arasndaki buzlar eritmek iin bir frsat olarak deerlendirmek istedii anlalyor.
Mevcut artlar iinde bu ne kadar mmkn?

Artk stratejik deil
Son yllarda askeri ibirliinden ekonomiye ve turizme kadar eitli alanlarda gelien Trk-srail ilikilerine imdi yaanan sknt, ilk bakta Gazze olaylarnn ve Davos krizinin bir sonucu olarak grnyor. Ancak ilikilerin inie gemesinde srailin Lbnan operasyonundan AKP iktidarnn Arap ve slam dnyasna almlarna kadar eitli olaylarn etkisi olmutur. Gazze saldrsndan sonra ise hkmet sraile kar tutumunu daha belirgin hale getirmi, bu uurda srail ile ilikilerin bozulmasn dahi gze almtr.
Geri Ankara bu tavrn ortaya koyarken, srail ile ilikileri bsbtn koparmamaya zen gstermitir. Ancak Trk-srail ilikileri bir zamanlar nitelendirdii gibi artk stratejik bir dzeyde olmaktan uzaktr.
Bunun nemli bir nedeni, Trkiyenin Ortadou stratejindeki deiikliktir. Ankara sadece Suriye gibi Arap komularyla deil, srailin ba dman sayd ran ile de ilikilerine ncelik ve byk nem veriyor.
Dier bir neden de, Netanyahu ynetiminin Gazzenin tecridi ve Bat eriada yerleim birimleriyle ilgili politikalarnn Trkiyede yaratt rahatszlktr. Erdoan Hkmeti, bu konuyu giderek Trk-srail ilikileri erevesi iine sokmak eiliminde...

kili sorun yok, ama...
Aslnda Trkiyenin srail ile -rnein, halen iyi veya normal ilikilerin kurulmasna allan Yunanistan veya Ermenistan gibi komu lkelerle olduu gibi- direkt ikili sorunlar yoktur. Ancak Filistin meselesi ve zellikle Gazzedeki durum, bu ilikilerde belirleyici bir etken haline gelmektedir. Grne gre Ankara imdi srail ile ilikilerinde byle bir ilinti kurmaktadr.
Byle bir politikann Netanyahu hkmetinin Gazze ve genelde Filistin meselesindeki kat tutumunu ne kadar deitirebilecei sorulabilir. Bibinin (Obamann basklarna ramen bile) byle bir niyeti olmad grlyor.
Eer Trk-srail ilikilerinin tekrar hareketlenmesi, fiilen Filistin sorunundaki gelimelere bal tutulacaksa, bunun ne bu ilikilere ne de Arap-srail anlamazlklarnn zmne yarar olur.