rann amac ne?

Eer nmzdeki gnlerde ran, sahip olduu dk lekli uranyumunun Trkiyede depolanmasna raz olursa, Trk diplomasisi bu baardan byk bir pay alacaktr.
Byle bir gelime aylardr sren ran nkleer krizinin zm yolunda atlan ilk nemli adm olacak, en azndan gerginliin tehlikeli noktalara trmanmasn nleyecektir.
Ahmedinecad ynetimi, Uluslararas Atom Enerjisi Kurumunun (UAEK), rann elindeki uranyumun bir yabanc lkeye gnderilmesi ve darda yakta dntrlmesi talebine ve bu arada devreye yeni giren Trkiyenin bu materyel ev sahiplii yapma nerisine evet diyecek mi?
Trkiyenin devreye girmesi kolaylatrc bir etki yapabilir. Geri dk lekli uranyumun depolanmas, daha sonra gene bir d lkede (Rusya veya Fransada) belirli bir oranda zenginletirilmesi birtakm karmak teknik sorunlar yaratyor. Ama bunlarn halledilmesi iin, her eyden nce rann siyasi kararn vermesi ve uluslararas camiayla ibirlii yapma niyetini gstermesi gerekecek.

Depolamak yeter mi?
Uranyumun Trkiyeye (ve sonraki ilem iin baka bir lkeye) nakli, ran nkleer krizinin sadece bir unsurunu zecek. Sorunun baka boyutlar da var. UAEKnin dn aklanan bir raporuna gre. rann gizli tuttuu baz nkleer tesisleri tespit edilmi. Kurum bu bulgularn nda, Tahrandan izahat bekliyor.
ran geen eyllde Kum kenti yaknlarnda uranyum zenginletirmeye yarayan bir tesisin ina edilmekte olduunu kabul etmek zorunda kalmt. Bu olay, rann gizlice atom bombas retmeye ynelik almalarn srdrmekte olduu kukularn daha da artrmt.
Eer ran nerildii gibi 1100 kilo dk dzeyde zenginletirilmi uranyumu Trkiyeye nakletmeye raz olursa dahi, bu pheler tamamen ortadan kalkmayacaktr. UAEK dahil, bu konuyu yakndan izleyen evrelerde, rann nkleer faaliyetinin asl amacnn, nkleer silah retimine ynelik olduu kans hkim...
Gerekten Ahmedinecad ynetiminin hedefi bu ise, bir miktar uranyumun belirli oranda zenginletirilmesi iin darya nakledilmesinin bu olasl ne kadar nleyecei de sorulabilir. Belki imdilik krizi bir nebze yattrr, belki askeri amal nkleer faaliyetin hzn bir miktar keser, o kadar...

Yeni dzen anlay
rann nkleer program, Tahran ile uluslararas camia arasnda gerginlik yaratyor; ama te yandan, rann blgesel bir g olarak giderek kendisini kantlamasn da salyor.
Aslnda randaki rejimin amac, kendi ideolojik dorultusunda, blgesel, hatta kresel bir g olarak nfuzunu hissettirmektir.
Ahmedinecadn eitli konumalar -bu arada son olarak NTVye demeci- rann yeni bir dnya dzeni kurmak istediini gsteriyor. Ahmedinecadn deyiiyle, dnya deiiyor, eski sistemler (Bat kapitalizmi dahil) kyor, eski kurumlar (BM gibi) sarslyor. Ahlaka, adalete, eitlie dayal yeni bir dzen kurmak zaman geldi...
Anlalan, Tahran ynetimi, byle bir misyon peinde. Bu amala gcn ve etkinliini artrmaya alyor...