D politikada eksen testi

Babakan R. T. Erdoan, nceki gn am ziyareti srasnda Trk d politikasndaki son gelimelerin bir eksen kaymas deil, bir normalleme anlamna geldiini syledi.
Babakan grn savunurken Trk d politikasnn seyrini bir derenin akna benzetti ve Dereler er ya da ge kendi yatan bulur... te imdi dere yatan buldu... Olmas gereken yere geliyoruz. Normal iliki kuruyoruz eklinde konutu.
Babakan bu szleri, Suriye ile ilikiler balamnda syledi. Yani am ile yeni gl balarn kurulmasnn doal bir gelime olduunu, bunun d politikadaki normallemenin bir iareti saylmas gerektiini belirtti.
Aslnda Suriye ile ilikilerin gelitirilmesine, bir eksen kaymas olarak bakan pek kimse yok. Batda byle bir kaygy dile getirenler de Ankara-am yaknlamas zerinde durmuyorlar. Hatta ABDnin, imdi bu yaknlamay olumlu karlad da grlyor.
Trk d politikasndaki eksen kaymas iddias Ankarann blge lkeleriyle kurduu yeni ilikilerden ok, belirli sorunlar karsnda ald tutumdan kaynaklanyor.

Eski alkanlk...
Daha ak bir ifadeyle, eksen kaymasndan sz edenler, Batnn nemsedii meselelerde Trkiyenin giderek Batnn izgisinden uzaklamasn kastediyorlar.
Bunun sebebi de ak: Batllar, zellikle Souk Sava dneminde, uzun yllar boyunca, Trkiyeyi her meselede kendi saflarnda grmeye altlar. Ama dnya deiti; Trkiye de deiti. Ankara imdi kendi karlarn ve konumunu n planda tutan, daha bamsz pozisyonlar alyor. Baz hallerde bu tutum, Batnn politikalaryla elise de...
te, elitii hallerde, Trkiyenin eksen veya yn deitirdii iddialar ortaya atlyor. Gerek u ki, ister bu ifade kullanlsn, ister Babakann normalleme deyimi kullanlsn, Trkiyenin bugnk d politikas, dnknden farkldr ve bu deiiklik devam etmektedir.
Bu deiiklik, sadece Trkiyenin halen blge arlkl ok boyutlu bir d politika izlemesi, yani Bat dndaki lkelerle sk balar kurmasyla kendini belli etmekle kalmyor, ayn zamanda baz uluslararas meselelerde Batnn politikalarndan farkl pozisyonlar almasyla da kendini gsteriyor.

Yeni rnek
Bunun en arpc rneklerinden biri ran ile ilgili tutumdur. Ankarann rann nkleer programnn yol at krize bak kendine zg. (Bir baka yazmzda bu farklln d ilikilere etkilerini ele alacaz). Bu arada, bir yeni rnek olarak beliren, fze savunma kalkan projesinden sz edelim.
ABDnin bu yeni strateji erevesinde, fze sistemini Trkiyede kurmak istedii malum. Bu projenin daha ok ranla ilgili tehdit alglamas zerinde kurulduu sr deil. Ne var ki, Trkiye kendi asndan byle bir tehdit alglamasn benimsemiyor. Ayrca ranla ilikilerine de nem veriyor, onunla gerginlik yaratmak istemiyor. Dolaysyla Trkiye bu projeye ve ABDnin isteine souk bakyor, hatta buna yanamyor.
Souk Sava yllarnda bu tr istekler geldiinde, Trkiye tereddtsz ibirliine girerdi. Bu da Trk d politikasndaki deiikliin bir iareti.
Herhalde, nmzdeki gnlerde ve haftalarda bu konudaki tartmalar bir eksen testi oluturacaktr.