Ermenistan alm durdu mu?

Geen nisanda Trkiye, Cenevrede varlan ilk mutabakatla Ermenistan almn ilan ettii zaman, bunun ksa zamanda iki komu lke arasnda normal ilikilerin kurulmasna ve snrlarn almasna yol aacan sananlar olmutu.
D dnya bunu Ankara ile Erivan arasndaki normalizasyon srecinin balangc sayyor, Trk diplomasisinin bu almn tarihi bir olay olarak alklyordu:
Olay gerekten ok nemliydi; ama srecin ok uzun ve zor olaca da belliydi.
Cenevre mutabakatndan sonra geen ay Zrihte imzalanan iki protokol, bu uzun yolda kat edilen ikinci nemli adm oldu. Protokoller normalizasyonun yol haritasn izdi ve buna bir de takvim eklendi.
Ne var ki, bu takvim, ancak protokollerin resmen yrrle girmesinden itibaren ilemeye balayacak. Bu da iki lke parlamentolarnn iki belgeyi onaylamasyla mmkn.
te imdi bulunduumuz bu noktada bir tkanma var.
Ermenistan henz protokolleri parlamentosuna sunamad, nk kendi hukuk sistemine gre, bu tr anlamalarn yasalara uygun olup olmadna, nce Anayasa Mahkemesinin karar vermesi gerek. Bu karar henz kmad. ktktan sonra parlamento konuyu ele alacak.
Trkiyede Bakanlar Kurulu geen ay protokolleri grt ve TBMMye sunulmasna karar verdi. Ama Meclis henz konuyu gndeme alm deil. Bunun iin nce baz siyasi artlarn olgunlamas bekleniyor.

Meclis beklemede
Bu bekleme sresi epey zaman alabilir. Nedeni u: Trk hkmeti protokollerin onay ile Karaba sorunu arasnda fiilen bir ilinti kurmu durumda. Babakan ve dier yetkililer, Karaba sorununun zmnde bir ilerleme olmad srece, Erivan ile varlan anlamalarn hayata geirilmeyeceini ok ak ve net ekilde beyan ettiler. Dolaysyla hkmet, Karaba konusunda somut baz gelimeler grmeden ve Azerbaycann da bundan tatmin olduundan emin olmadan, iki protokol Meclisin onayna sunmaya niyetli deil.
Bu onay fiilen Karaba sorunuyla irtibatlandrldna gre, o konuda neler olup bittiine bakmak gerek.
AGTe bal Minsk Grubu son zamanlarda, zm arama abalarn younlatrd. Bu arada Azerbaycan ve Ermenistan cumhurbakanlar da temaslarn sklatryorlar. Aliyev ile Sarkisyan bu ay 6. grmelerini yapacaklar.
Ancak Karaba gibi karmak bir sorunun bir rpda zmlenmesini beklemek saflk olur. Aslnda Trk yetkililerinin beklentisi de, ilk etapta Karaban etrafndaki 7 blgedeki Ermeni igalinin sona ermesi konusunda bir mutabakat salanmasdr.

Henz hareket yok
Eer nmzdeki haftalarda bu ynde bir ilerleme olursa, u anda durmu grnen alm canlanacak, Meclis de byk olaslkla protokollere onay verecektir. Ancak Minsk sreci ve Aliyev- Sarkisyan diyalou da ok ar gidiyor. Dolaysyla, ksa srede Trkiye ile Ermenistan arasndaki normalizasyonda bir hareketlenme beklememeli.
Ama almla -ve protokollerle- kazanlan ivmeyi kaybetmemek gerek. Bu eitli kademelerde ve eitli alanlarda karlkl temaslarn srdrlmesiyle mmkn. Bunda da sivil toplumun rol ve katks byk nem tayor.