Frekans Ayar...

Sudan Cumhurbakan mer El Beirin SEDAK zirvesi iin stanbula gelmekten -nedeni ne olursa olsun- son dakikada vazgemesi, Trkiyeyi byk bir skntdan kurtard. Ancak bu kriz srasnda Trk yetkililerinin baz beyanlar, zellikle Trkiyenin eksen kaymasndan sz edildii bir srada, duyulan kukular gene gndeme getirdi.
Bu kez kukularn nedeni Trkiyenin, Uluslararas Ceza Mahkemesinin insanlk suuyla itham ettii ve hakknda tutuklama emri kard Sudanl diktatr savunuyor grnmesidir.
Babakan Erdoan, Darfura gittiini, fakat soykrm tespit etmediini sylerken, uluslararas mahkemenin kapsaml soruturmalardan sonra vard hkme ve bunu kabul eden yzden fazla lkenin -ayrca ok saygn uluslararas kurulularn- duruuna ters dt.
Cumhurbakan Gl ise El Beirin ziyaretiyle ilgili hassasiyetini bildiren ABye meydan okurcasna Bize ne karrlar? tarznda bir ifade kulland. Bu da AB ile insan haklar, demokrasi gibi deerler zerinde uyum salamaya alan Trkiyenin temel politikasyla rtmyor.
Yetkililer El Beire davetin Trk hkmeti deil, slam Konferans rgt (K) tarafndan yapldn belirtirken de Trkiyenin Uluslararas Ceza Mahkemesi ile ilgili Roma Szlemesine taraf olmadn sylediler. Oysa BM Gvenlik Konseyinin 1593 sayl karar, tm lkelerin mahkemenin arsna uymasn ngryor. Bu bizi balamaz denebilir; ama byle bir tavr da Trkiyenin bu gibi nemli meselelerde nerede durduunu gsterir. 

Zihniyet fark
Esas mesele de zaten budur. Eer El Beir stanbula gelmekte srar etseydi ve Trk hkmeti de ayn tutumunu ve sylemini srdrseydi, Trkiye evrensel normlar balamnda uluslararas camiann geni bir kesiminden farkl dnen ve hareket eden baz lkeler kategorisine girmi olacakt. Bunun nlenmi olmas kukusuz ok iyi ve rahatlatc oldu. Ancak, Trkiyenin kendisini Bat ailesinin bir mensubu sayd ve onunla ortak deerleri paylamak istedii srece, politikasn olduu kadar dnce tarzn ve zihniyetini de bu frekansa gre ayarlamas gerekir...
Bu son olayda Trkiyenin frekansyla ilgili yanl mesaj vermesinin sebebi, baz istisnalar dnda, uluslararas topluluun insanlk ve sava sulusu olarak grd Sudan diktatrnn adeta avukatln stlenmesi ve onunla dostane ilikiler kurmasdr. (Nitekim El Beir daha nce iki kez resmi davetli olarak Trkiyeye geldi)...

Tercih meselesi
Ankaray byle bir politika izlemeye sevk eden siyasal ve ekonomik nedenler var tabii. Sudan zengin bir petrol lkesi. Trk i dnyas iin cazip bir blge. Trk diplomasisinin Afrika almnda da nemli bir yeri olabilir... Ama bunun iin El Beirin orta veya hamisi gibi davranmak gerekmez... Nihayet hkmetin bu tavrnda iktidar partisinin ideolojik eiliminin de etkili olduunu eklemek gerek...
Ksacas, son El Beir olay, Trkiyenin duruu ve imaj asndan iyi olmad. Kriz giderildi, mesele kapand. Ama bu tecrbenin nda Trkiye ok ynl, proaktif d politikasn srdrrken, temel tercih ve nceliklerine daha byk zen gstermelidir.