Kopenhag zirvesinde ne oluyor?

Trkiyenin gndeminde u srada yer alan bunca ivedi i ve d mesele arasnda, Trk kamuoyunun kresel snma gibi evre sorunlaryla fazla ilgilenmemesi doal karlanabilir. Ancak hepimizin yaamn giderek etkilemeye balayan bu probleme eilmemiz iin imdi bir frsat var: Trkiye dahil, 192 lkenin katld Kopenhagdaki klim Deiiklii Konferans...
Geen hafta balayan ve nmzdeki cuma gn, devlet ve hkmet bakanlar dzeyindeki bir oturumla tamamlanacak olan bu konferansn amac, kresel snmann ykc sonularn nlemeye ynelik bir ortak strateji belirlemek.
BMnin dzenledii bu konferansn, 2012de sona erecek olan Kyoto Szlemesinin yerini alacak bir anlama salamas, insanln -hepimizin- selameti bakmndan hayati bir nem tayor.
Kopenhag zirvesi, byle bir mjde ile mi, yoksa umut krc bir fiyaskoyla m sonulanacak?
Bunu herkes gibi, bizlerin de yakndan izlemesi gerek.

Nedenler ve sonular
klim deiiklii veya kresel snma diye tanmlanan olayn nedenleri ve yol amaya balad sonular hepimiz biliyoruz.
Sanayileme ve modern yaam tarz, sera gaz etkisi yapan karbondioksit salmnda tehlikeli bir ykselie yol ayor. Genelde en ok kullanlan enerji kaynaklarndan fosil yaktlarn (petrol, gaz, kmr gibi) bunda byk pay var.
Sonuta artan karbondioksit emisyonu doann dengelerini bozuyor, kresel apta snmaya neden oluyor. Bu da, kendisini yer yer kuraklk, lleme veya seller, kasrgalar olarak da vuruyor. Bunun sonucunda da alk, g, hastalk, lm gibi felaketler ortaya kyor...
Trkiye de iklim deiikliinin etkilerini hisseden lkeler arasnda...
Dolaysyla, tm lkelerin katksyla, bu duruma yol aan uygulamalara son vermek -yani dnyann daha fazla snmasn nleyecek etkin tedbirler almak- gerekiyor.
Teoride bu nlemlerin ne olmas gerektii belli: Sanayiye, modern yaam tarzna bir ekidzen vermeli... Kresel snmaya neden olan karbondioksit salmn asgari dzeyde tutmak iin,  yinelenebilir enerji kaynaklarna bavurmal, yeni teknolojiler gelitirmeli, vesaire...
Pratikte ise, bu ilkeler zerinde uluslararas bir mutabakat salamak, bunlar hep birlikte uygulamak hi de kolay olmuyor. Kopenhagda yaplmakta olan toplantlar, ayn endieleri tamakla beraber, eitli lkelerin sorumluluk stlenmekte farkl tavrlar aldklarn gsteriyor.

Zengin-fakir fark
Tartlan konularn banda gelen gaz salm ve snma limitleri zerinde henz tam bir mutabakat yok. Daha nemlisi, baz rakamlar belirlenebilse de anlamaya taraf olacak devletlerin hangi kstasa gre, ne oranda buna katkda bulunaca konusunda balayc bir anlama salamak ok zor.
Az gelimiler, ABD, AB, Japonya gibi ileri sanayi lkelerinin daha geni katksn beklerken, zenginler de in ve Hindistan gibi devlerin ve dier gelime halindeki lkelerin gaz emisyonlarn yksek oranda ksmalarn istiyorlar. Bu sonuncular ise sanayileme srecini aksatacak byle bir art kabul etmiyorlar.
Bu son nokta, sanayileme srecindeki Trkiyeyi de yakndan ilgilendiriyor. Trk kamuoyunun bu konuda daha ayrntl ekilde bilgilendirilmesi gerekiyor. Kopenhag zirvesinden -daha nce Kyoto Szlemesi ile ilgili almalar srasnda olduu gibi- uzak kalmayalm...