Karaba balants n art m?

Babakan R. T. Erdoan, Washington ziyareti srasnda ak konutu: Ermenistanla normalizasyon sreci ile Yukar Karaba sorunu arasnda bir ilinti olduunu alenen beyan etti.
Erdoan, Obama ile grmesinin ardndan dzenlenen basn toplantsnda Ermeni kkenli Amerikan gazetecilerin sorularn yantlarken, svirede imzalanan protokollerde bir n art bulunmadn, ancak bu protokollerin parlamento tarafndan onaylanmas gerektiini hatrlatt. Babakan, Trk hkmetinin bu prosedre gre protokolleri Meclise sunduunu syledikten sonra, Parlamento bunlar hangi artlarla kabul eder, bunu biz belirleyemeyiz eklinde konutu ve bu arada 1 Mart tezkeresine bir gnderme yapt...
Aslnda Trkiye ile Ermenistan arasnda geen ekimde imzalanan iki protokolde Yukar Karaba sorununa deinilmiyor. Yani iki lke arasnda ilikilerin normalletirilmesi ve Trkiyenin Ermenistanla snrlarn amasyla ilgili mutabakatn hayata geirilmesi, bu sorunun zm artna balanmyor.
Ancak bunun gereklemesi iin, svirede imzalanan metinlerin iki lkenin parlamentolar tarafndan onaylanmas zorunlu klnyor.
Trkiyede Meclis, Yukar Karaba sorununun zmnde Azerbaycan da tatmin edecek bir ilerleme olmadan, bu protokolleri onaylamaya istekli deil. Muhalefet zaten bu protokollere kar. AKP iinde de bu konuda byk hassasiyet var. Babakan Erdoan veya hkmet de bunu zorlamak niyetinde deil. Kald ki, hkmet Ermenistann ok arzulad normalizasyona karlk, Karaba kartn bir bask arac olarak kullanyor.

Diplomatik manevra
Nitekim Erdoan Washingtonda Obama ile birlikte yapt aklamada, ABD, Rusya ve Fransadan oluan Minsk Grubunun Karaba sorununun zm  abalarn hzlandrmas arsnda bulundu. Bunu da, Obamann Trkiyenin en ksa zamanda protokolleri onaylamas arsna karlk syledi.
Ankarann pozisyonu, Karaba konusunda tatmin edici bir sonu grmeden, harekete gememektir. Pratikte bunun anlam, protokollerde yer almayan Karaba ile ilgili balantnn kurulmu olduudur. n art olarak nitelendirilmese de, Babakann Washingtondaki ak ifadeleri bunu doruluyor.
Dolaysyla, Trk diplomasisinin svirede protokollerin hazrlanmasnda, manevra kabiliyetini ustaca kulland imdi daha iyi anlalyor.
Evet, imzalanan metinlerde Karaba ile ilgili bir n art yok; ama protokollerin parlamentolarca onaylanmas koulu, bu balanty kuruyor. Kimse de, demokratik bir lkede parlamentonun bir anlama konusundaki (olumlu veya olumsuz) tutumuna itiraz edemez...

Psikolojik avantaj
Trkiye Ermenistanla ilikilerini normalletirmek iin bu protokolleri imzalamakla, btn dnyada puan toplad. Gerekten her taraftan vgler yad. Ancak imdi -Obamann da dedii gibi- herkes Trkiyenin bir an nce protokollerin gereini yerine getirmesini, snrlar amasn bekliyor.
imdiye kadar keye skan Ermenistan Cumhurbakan Sarkisyan, Trkiye bu adm atmazsa ve Karaba n art zerinde srar ederse, anlamay iptal etmek tehdidinde bulunuyor.
Trkiye nmzdeki haftalarda bu ynde d basklar altna girebilir. Ne var ki Ankarann Karaba balants ile ilgili bizzat stlendii angajman dolaysyla tutum deitirmemesi olanaksz.
Tek umut Minsk Grubundan, Karaba sorununun zmnde, u yaknlarda hayrl bir haber gelmesidir. O zaman balant kurulan iki alanda da iler yoluna girmi olur.