AB ile yol kazas nlendi

Son haftalarda hep merak edilen konuydu: AB bu Aralk zirvesinde Kbrs yznden Trkiye aleyhinde bir karar verebilir miydi? yelik mzakereleri srecini askya alabilir miydi? Veya Trkiyeyi bsbtn kstrecek baz yaptrmlara bavurabilir miydi?
Bu hafta AB Dileri bakanlarnn hararetli tartmalardan sonra son eklini verdii (ve dn balayan iki gnlk zirvede onaylanmas beklenen) karar metninde bu olaslklarn hibiri yok: AB ile mzakere srecinin askya alnmas kesinlikle sz konusu deil. Herhangi bir yaptrm veya cezai nlem yok. Hatta verilen yeni bir mhlet de yok...
ABnin bu konudaki nihai tavr, Trkiye iin olduka rahatlatc.
Ankaray aylardr bask altnda tutan sorun, aslnda Trk hkmetinin 3 yl nce bulunduu bir taahhtten kaynaklanyor. Trkiye, Ankara ek protokol uyarnca Aralk 2009a kadar limanlarn Kbrs Rum gemilerine ve hava alanlarn Kbrs Rum uaklarna ama ykmlln kabul etmi, bu husus Aralk 2006da AB zirvesinin bildirisinde aka yer almt.
Trkiye bu szn eitli nedenlerden yerine getiremedi. Balca gereke, Rum ynetiminin Kuzey Kbrs abluka altnda tutmas, ABnin de KKTCye kar izolasyon politikasn srdrmesidir. Belki karlkl olarak bu snrlamalar kaldrlabilseydi, 3 yl nce verilen szler de yerine getirilebilirdi. Ama byle bir forml zerinde dahi mutabakat salanamad.

ounluun tercihi
Kbrs Rum ynetiminin bata niyeti, AByi Trkiye aleyhinde cezalandrc bir tavr almaya zorlamakta. Bir ara mzakere srecinin askya alnmas bile dnlmt; ama ABnin Ankara ile balar kopartabilecek ylesine ar bir karar almayaca anlalnca, Rum ynetimi baz yaptrmlar (nemli fasllarn dondurulmas gibi) istemeyi yeledi.
Rum yetkililerinin Brkselde giritii youn kulis faaliyeti, Yunanistandan ve de Fransadan destek grd. Ama gerek dnem bakan svein, gerekse bata ngiltere olmak zere baz ye lkelerin kararl duruu sonunda, bu abalar boa kt. Kendi artlarn karar metnine sokamayan Rum ynetimi ise, ayr bir deklarasyonla, 6 yeni fasln mzakeresini bloke edeceini bildirdi.
Yaymlanan belgede ise, sadece Trkiyenin taahhdn zamannda yerine getirmedii iin duyulan znt ifade edildi ve AB Komisyonun gelecek yl yaymlayaca lerleme Raporunda bu ykmlln yerine getirilmesiyle ilgili gelimeleri kaydetmesi istendi.
Bildiride bu konuyla ilgili paragraftaki ifadelerin  kez deitirildii dikkate alnrsa, AB Konseyindeki ounluun Trkiye lehindeki hassasiyeti daha ak anlalr. Gerekten, bu ABde Trkiyenin arln, yelerin ounluunun Trkiye ile mzakere srecinin kesintiye uramadan devam konusundaki kararlln gsteriyor.

Belirleyici sre
Aslnda AB byle bir tavr sergilemekle doru olan da yapmtr. Aksine bir karar, Kbrstaki mzakerelerin de akamete uramasna yol aabilirdi.
Oysa bu mzakere sreci imdi en kritik ve belirleyici aamasna giriyor. Mart ayna kadar olumlu veya olumsuz mutlaka bir sonuca varlmas sz konusu. zm salanabilirse, zaten limanlar meselesi de kendiliinden halledilmi olacak.
ABnin karar, bir yandan Trkiye-AB mzakere srecinin, dier yandan da Talat ile Hristofyas arasndaki grmelerin bir yol kazasna uramasn nlemesi bakmndan nem tayor.