DUBA
Aralk aynn ilk gnlerinde gndemimizde iki konu vard: Dubai ekonomik krizi ile sviredeki minare yasa. Ve biz bu her iki konu iin de kritik nemi bulunan Cenevredeydik.
D Ticaretten Sorumlu Devlet Bakan Zafer alayan ile Dnya Ticaret rgt Bakanlar Konseyi toplants iin gittiimiz Cenevrede, finans evreleri Dubai krizine dikkat ekiyordu. alayan Ankaraya dner dnmez d ticaret ve taahht sektrn bir araya toplad ve Dubai krizinin Trkiyeye muhtemel etkilerini grt.
Sonu rktc deildi. Yeni bir yol plan yapmak gerekiyordu. Asl nemli olan bu krizden sonra Birleik Arap Emirlikleri (BAE) ile kurulacak ilikiler olduuna karar verildi ve nceki gece alayan, Dubai Emiri Muhammed eyh el Maktuma Babakan Tayyip Erdoann Sizin yannzdayz mektubunu gtrd.
Maktum, Babakanlka ait Ata uayla gelen alayan gece saat 23.30 sularnda Siz aileden birisiniz diyerek, evinde arlad. Son iki yldr, ilk kez Dubaide bir bakan arlayan El Maktum, yi gnde, kt gnde yannzdayz diyen alayana Sramay birlikte yapacaz vaadinde bulundu.
Maktum, BAEnin 7 emirlii bir emirliktir ve bir lkedir szlerinin de altn izerek petrol zengini Abu Dabinin gcnn arkalarnda olduunu hatrlamamz istedi.
Dubaide Gney Kore ve Gney Afrikallar ile birlikte yerel firmalarn arlkta olduu 300 milyar dolarlk taahht iinden yzde 2 civarnda pay alan Trk mteahhit sektrn hatrlatan alayan, Maktuma Dubaiden hibir firmamz kmayacak diyor, Maktumdan da u szleri duyuyordu:

Firmalar terk etmeyecek
Gelecekte ok daha byk iler yapacaz. Sizinle stratejik ibirlii kurmak istiyoruz. Kriz ortamlarnda frsatlar vardr, Trk firmalar bundan en iyi ekilde yararlanacak. Dubaiye haftada iki sefer yapan THY uularnn saysnn artrlmas iyi olur. Turizm konusunda da birlikte yapacak ok iimiz var. adamlarnza u mesaj verebilirsiniz: Her trl altyap almalarmz yaptk, sramay birlikte yapacaz. Trk firmalarna fazlasyla gveniyorum.

Kriz d ticareti vurdu
Ekonomik krizde Dubai ile ticaret nemli lde etkilendi. 2009 ylnn ilk 10 aynda 2.3 milyar dolar ihracat, 589 milyon dolar da ithalat olmak zere toplam d ticaret hacmi 2.9 milyar dolara dt. Oysa 2008 ylnda Trkiye, BAE ile yapt d ticarette 7.3 milyar dolar d ticaret fazlas vermiti.
Trkiyenin BAEye yapt ihracatn yzde 65ini kapsayan demir elik rnleri d sat 2008 ylnn ilk 10 aynda 5.1 milyar dolar olurken, 2009da 775 milyon dolara dt.
Kresel krizin etkisiyle Abu Dabi biraz daha erken frene basarken, Dubaide gayrimenkul yatrmlar hz kesmiyordu. Trkiye 2008 ylnda BAEye 7.975 milyar dolar ihracat, 691 milyon dolarlk da ithalat gerekletirmiti.
BAE, dnyada 230 milyar dolar ihracatla 21inci, 176 milyar dolar ithalatla da 25inci ekonomi konumundayd. Trk mteahhitlerinin Dubaide devam eden ilerinin toplam 3.4 milyar dolar. Bunun 1.7 milyar dolarlk ksm tamamland, 80 milyon dolar alacaklar kald ki, bu tutar Trk mteahhitlik sektrnn yurtdnda yklendii riskler iinde nemsenmeyecek bir tutar.
Dubainin 80 milyar dolarlk d borcunun, 59 milyar dolar Dubai World firmasna ait. Borlarnn 29 milyar dolarlk blmn yeniden yaplandrarak 30 Maysa ertelemiti.
Ancak Trkiye BAEye bir btn olarak bakmay tercih ediyor. Trkiyenin 335 milyar dolarlk d ticaret hacmine karlk BAEnin 400 milyar dolar aan d ticaret hacmi, Suudi Arabistan ve randan sonra OPECin nc byk petrol reticisi konumundaki BAE cazibesini koruyor.
alayan dn de Abu Dabiye geti ve buradaki temaslar srasnda BAEnin ilk kadn bakan ve bugn de kabinedeki iki kadn bakandan biri ve mevkida olan eyha Lubna Bint el Kasmi ile grt.
BAEde bugne kadar Trk firmalar 6.2 milyar dolar taahht hizmeti stlendi ve bunun 4.2 milyar dolar devam eden projelerden oluuyor. 35 Trk mteahhitlik irketinin BAEde stlendii ilerin 3.4 milyar dolar Dubaide olmakla birlikte, bunun 2.8 milyar dolarlk blmnn ivereni kamu sektr olarak grlyor.
