Modern Mslman

slami kesimde son derece itibarl bir fkh profesr Hayreddin Karaman... slam hukuku alannda belki dnyadaki en byk birka isimden biri.
Eserlerinin neredeyse tamamn okuduumu syleyebilirim.
Dn akam bir yemek sofrasnda sohbetini dinledim.
stanbul Bykehir Kltr A Genel Mdr Nevzat Bayhan bir sredir bilim dnyamzn duayen isimlerini byle toplantlarda arlyor. Daha nce Oktay Aslanapa, Doan Kuban, Halil nalck gibi duayenleri arlamt. Prof. Karamann kendi sahasnda bu kratta bir isim olduu muhakkak.
Karamana slam hukukuna bakndaki deiime ilikin birka soru sordum. Fakat nce Prof. Karamann bu alandaki zelliinden bahsetmeliyim.

Yeni fikirler
slam hukukunda kamu hukuku, zel hukuk ayrm yoktur. Karaman eserlerinde bu tasnifi uygulamtr. Bunun ne kadar nemli bir alm olduunu hukukular ok iyi takdir eder.
Karaman, eserlerinde diyani (dinsel) hkmlerle kazai (hukuksal) hkmler ayrmn vurgulam, bu ikincilerin itikadi bir konu olmadn anlatmtr. Bu yaklam, amzn ortaya kard yeni sorunlar ve sosyal ilikiler konusunda ok nemli bir yeniden yorum kaps amaktadr.
Karaman, nikhn diyani (dinsel) deil, hukuki bir ilem olduunu anlatm, resmi nikhn geerli olduunu belirtmitir.
Klasik fkh ulemasndan farkl olarak Karaman, eserlerinde recm konusunu ntr bir dille anlatmaz, rahatszln belli eden bir dille anlatr ve bunun diyani (dinsel) bir kural deil, eski bir gelenek olduunu belirtir.
Karaman eserlerinde modern piyasa ekonomisinin ortaya kard ticari ilikilere kolaylatrc bir gzle bakar, hatta tevik eder.
Elbette Karaman inanm bir mmindir, gnn deyimiyle slamcdr ve ayn zamanda bu gibi fevkalade nemli almlar yapan, itihat kurumunu savunan bir limdir.
Hatta mutaassp evreler gemite onu bu yzden mezhepsiz, sapk falan diye sulamlard. 

Aleviler, ticaret, hukuk
Muhafazakr bir Anadolu ocuu dini ilimleri tahsil ederken bu yeniliki baklara nasl ynelmiti? Prof. Karaman  faktrden bahsetti:
-  orumdaki mahallemizde Alevi ve Snniler beraber yaardk; Alevilerden ok iyi komularmz ve benim arkadalarm vard, ok iyi insanlard. orum olaylar bir vahetti...
-  Haylaz bir ocuktum. Hatta evden katmda iportaclk, terzilik, demircilik yaparak hayatm kazandm bir sre...
-  Fkh okurken hukuk tarihini ve modern hukuk sistemlerini de inceledim...
Karaman bu konulardaki anlarn uzun uzun anlatt.
zeti u: Farkl inan ve kltr gruplarnda iyi insanlar olduunu yaayarak grmek... Farkl sistemleri incelemek... Ve bir hayat pratii olarak piyasay tanm olmak... Bunlar gen Karamana yeni ufuklar am.
Gerekten, Halil nalck, Udovitch, Schacht gibi tarihiler de mam- zamn en liberal mtehit olduunu belirtirler, mam- zam da ticari hayatn iinde ve deiik kltrleri tanyarak yetimi byk bir limdi.
Karamana son sorum u oldu: Kendinizi nasl tanmlarsnz, modernist Mslman m?
Cevab yle:
Ben istten pek holanmam, modern Mslman diyebilirsiniz.
Deerli hocam Hayreddin Karamana bu vesileyle sayglarm sunuyorum.