Atatrkten bugne hukuk

Oktay Eki nemli bir yaz yazd; Atatrk dnemini devrim devleti dnemi olarak niteleyen Ekiye gre, 11 Kasm 1938de kanun devletine, 27 Mays anayasas ile de hukuk devletine gemitik.
Devrim devletinin hukuki llerle eletirilemeyeceini syleyen Ekiye gre, Devrim dneminin hukukla deil, ald sonula deerlendirilmesi gerekirdi. Eki, bu grten hareketle, Babakan Erdoann Dersime ilikin szlerini eletiriyordu. (Hrriyet 22 Kasm 2009)
Anayasa Profesr Mustafa Erdoan, dnk Tarafta Ekiyi eletirdi: Eki, Atatrk dnemini tabu haline getiriyor, devrim kavramn kullanarak hukuku kmsyordu...
Bu grler, yaamakta olduumuz gergin deiim srecinin gstergesidir.
Trkiye bir yandan Atatrkl anayasal deer haline getirip yceltirken, br yandan demokrasi, hukuk devleti, insan haklar gibi, o dnemde bulunmayan deerlere ulamaya alyor.
Bunun gerilimlerini yayoruz.

nklabn kanunu
Ekinin dedii gibi, Atatrk dnemi devrim dnemiydi, hukuka uygunluk nemli deildi. nn dneminde kanun fikrinin nem kazand da dorudur. Bunu nnnn kendisi de ayn terimlerle ifade etmitir.
Atatrk dneminin hukuk anlay, kendi ifadesiyle yledir:
nklabn kanunu mevcut kanunlarn stndedir!
Bunun uygulamasna basit bir rnek... Zaferden sonra, Mays 1923te seimlere gidiliyor. Mustafa Kemal Paa adaylar tek tek kendisi tespit ediyor. Mdafaai Hukuk Cemiyeti yesi, yani kesinlikle vatansever Moytabizade Rifat Bey Konyada aday oluyor, mevcut kanunlara tamamen uygun...
Sinirlenen Gazi telgraf ekiyor:
Nifaka yol ayorsunuz. Hareketiniz Hiyanet-i Vataniye Kanuna girer!
Rifat Bey derhal bu inklabn kanunu uyarnca adaylktan ekiliyor.
1937de Dersimde uygulanan da mevcut kanunlar deil, inklabn kanunu idi!
Menemende de ayn iddette uygulamann yaplmasn kanun adam nn frenlemiti.

Tarihin kanunu
Bugn sorun u: Elbette kurtuluumuzun lideri ve devletimizin kurucusu Atatrke saygl olmak, Trkiye Cumhuriyetine sadakat duymak gerekir ama devrim rejimini idealize ederek bugn ada bir hukuk devletine ulaabilir miyiz?!
Trkiyede devrimi hukukun stnde grmekten kaynaklanan az m sknt yaadk?! Devrimci rgtlerden, cuntalara, darbelere kadar...
Demokrasiye geii kar devrim sayan dnceler, ordu greve yryleri, niversitelerin koruma kollama arlar hangi gelenein rndr?
Ergenekon soruturmasna konu olan yaplanmalar nedir?
Bir o kadar nemlisi; kavramlardr. Cumhuriyetin temel kavramlarna eski devrimci anlamlarn m vereceiz, yoksa evrensel hukuktaki anlamlarn m? te bu noktada karmza uyank beki yarg sorunu kmyor mu?!
Katsay kavgasnn bile ardnda bu var.
Evet, devrimler ald sonularla deerlendirilir, cumhuriyet elbette modernlememizde ok byk bir atlmdr ama ayn zamanda devrim devletinin yaratt kitlesel travmalarn sert kimlik gerilimlerine yol at da bir gerek.
Tarihi Franois Furetnin gsterdii gibi, Fransa, balangta tabulatrd Devrim Tarihini revize ede ede bugnk demokrasiye ulat. Bizde de yle olacak, bu da tarihin kanunu.