Afganistan pazarl
Trkiye, Afganistann siyasi, ekonomik, sosyal ve asker kalknmas iin uluslararas yardm kapsamnda en iyisini yapmaya devam edecektir. Tugeneral Levent olak byle diyor. Afganistandaki Trk Grev Gcn yneten olak, Kabil Birinci Blge Komutanln bundan tam bir ay nce Franszlardan devrald. 

Trkiyenin Kabil Blge Komutanln nc kez stlenmesiyle, Afganistanda bulundurduu asker says da, komuta gereklerini karlamak zere, son bir ay iinde yaklak iki katna karld ve 1600 at. 

Afganistanda NATO emsiyesi altnda grev yapan toplam asker says ise 112 bin civarnda. Bu toplamn yetmi bin kadar Amerikallardan oluuyor ama Bakan Obama nceki akam, 30 bin takviye birlik gndererek Afganistandaki Amerikan askeri saysn, alt ay iinde 100 bine ulatracan aklad. Velhasl, NATOnun ikinci byk ordusuna sahip olan Trkiye halihazrda Afganistanda grev yapan mttefik kuvvetlerin yaklak yzde bir buuunu karlyor; bir art salanmazsa, bu oran nmzdeki aylarda yeniden yzde bire gerileyecek. 

Washington ynetimi de, NATO da bu orandan memnun deil. Memnun olmadklar da sr deil. Nitekim ABDnin Ankara Bykelisi James Jeffrey dn Obamann yeni asker stratejisi erevesinde Trkiyeden de ek katk istediklerini aka syledi. Washingtondaki Amerikal yetkililer, bu beklentiyi hem ilave asker hem de mevcut askerlere ilave rol olarak tanmlyorlar. Mevcut durumun aksine, Trk askerinin Kabil Blgesi dnda da grev almas ve daha esnek bir grev tanm ile tpk ABDli, Britanyal, Kanadal, Alman, Fransz, Hollandal, Polonyal askerler gibi muharip roller stlenmesinin hakkaniyet ve ortak sorumluluk gerei olduu ifade ediliyor. 

Trkiye ise bu taleplere bugne dek hep direndi ve izlenimim o ki direnmeye de devam edecek. Buna karn, Babakan Erdoann 7 aralkta Beyaz Evde Bakan Obamayla yapaca grme ncesi, Trkiyenin Afganistandaki katksna ilikin yeni bir aklama yapaca beklentisi var. Bu aklama, bugn Brkselde, tam da bu konularn grlecei NATO Dileri Bakanlar toplantsna katlacak olan Ahmet Davutoludan gelebilir. 

Ancak Washington kulislerinde dolaan, Trkiye, Kabilden sonra Vardak ve Cevizcanda da asker grevlendirebilir, hatta buralarda komuta grevi yapabilir beklentisi Davutolu ve evresi tarafndan kesin bir dille yalanlanyor. Avrupa Gvenlik ve birlii Tekilat toplants vesilesiyle dn Atinada bulunan Davutoluyla birlikte seyahat eden bir teknokrata bu konuyu sordum; ki komutanln devralnmas ya da asker saysnda byk bir art kesinlikle sz konusu deil dedi. 

Buna karn, Trkiyenin asker saysn bir miktar daha ykseltmesi, zamanla gndeme gelebilir. zellikle Obamann takviye birlik kararn memnuniyetle karlayan NATO Genel Sekreteri Anders Fogh Rasmussenin dnk aklamasna yansyan, ttifakn ABD dnda kalan yeleri, Afganistana 2010 iinde en az be bin, muhtemelen daha ok ilave asker gnderecekler bilgisi hayata geerse, bunun kk bir ksmnn Trkiyeden karlanmas zorunlu olabilir. 

Bakan Obamayla bulutuunda Babakan Erdoann dile getirebilecei daha somut bir adm ise, Afganistanda yeniden ina grevi yapan ve ksaca PRT olarak bilinen l mar Timlerindeki Trkiye katksnn arttrlmas olacak. Halen Afganistann orta blgesindeki 413 bin nfuslu Vardak vilayetindeki l mar Timinden sorumlu olan Trkiyenin, imdi benzer bir grevi, kuzeydeki 441 bin nfuslu Cevizcanda da stlenmesi muhtemel. Bu yeni rol, Trkiyenin sfrdan bir l mar Timi daha kuraca anlamna gelmiyor; daha ziyade, svein nclnde, Finlandiyann katksyla alan ve Cevizcan da kapsayan Mezar- erif l mar Timinin ksmen devralnacan gsteriyor. Bu timde svein 400e yakn, Finlandiyann 100 askeri grev yapyor; Trkiye de bu rakamlar amayacak bir asker gle ve tabii, PRTlerin belkemiini oluturan sivil ekiplerle, blgenin imarna katk yapmaya balayabilir. 

Ancak bu, Obamann ars zerine gndeme gelmi yeni bir giriim deil; Trkiyenin aylardr yrtt hazrlklarn paras. Nitekim Davutolu da, hazirandaki Afganistan gezisi srasnda Cevizcann merkezi ibirgana gitmi, orada Vali Haim Zari ile grp kente cami, okul, hastane yaptrma sz vermiti. 

in zeti u: Washingtonda yakn evresindeki birok uzmann bile NATO bu sava kazanamaz, kumar oynuyorsun, kendi Vietnamn yaratyorsun diyerek mesafeli bakt takviye birlik kararnn, Obamaya Afganistanda zafer getirmesi ok zor... Hal byleyken, Trkiye mttefiklerini Afganistanda bsbtn yalnz brakmyor ama NATOdaki kuvvet saylarnn gerektirdii oransal katknn ok altnda kalmak pahasna, aklna pek de yatmayan bir strateji iin elini tan altna tmyle de sokmuyor. 

Taliban Szcs Qari Yusuf Ahmedi dn Obamann aklamasn deerlendirirken, Amerikan Bakan, Afganistandan lkesine ok sayda tabut gittiini grecek. Afganistann asker denetimini salayamayacaklar. Utan iinde geri ekilecekler diyordu. Bana yle geliyor ki Ahmedi hakl kabilir. 

Ahmedinin hakl kmas ve NATO askerlerinin utan iinde geri ekilmesi durumunda ise bir yandan ABD ve NATOnun Afganistan politikasn destekler grnrken, bir yandan da bu destei sahaya tam olarak yanstmayan Trkiyenin durumu ne olur, onu tam bilemiyorum.